یعنی چه
تمضغ در اصل یک واژه و فعل عربی است که به متون لغوی و کهن فارسی وارد شده و به معنای جویدن با سختی، خاییدن گوشت یا چیز سخت، و پردازش مکانیکی غذا در دهان است.
تلفظ
این واژه در متون فارسی عمدتاً به صورت مصدر باب تفعل یعنی «تَمَضُّغ» (tamazzogh) به معنی به تکلف جویدن به کار میرود. در زبان عربی نیز به صورت فعل مضارع «تَمْضُغُ» (tamzogho) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به راهنمای «جویدن با تکلف» یا «خاییدن»، کلمه ۴ حرفی «تمضغ» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم جویدن و فرایند مکانیکی آن در دهان از واژههای Chewing یا اصطلاح علمی Mastication استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ریشه خالص عربی دارد. در زبان عربی فصیح، مضغ یا تعلک به عنوان مصدر و صیغههای مختلف فعل مَضَغَ برای این مفهوم به کار میروند.
به فارسی
معادلهای دقیق و اصیل این واژه در زبان فارسی «جویدن» و «خاییدن» (به ویژه برای چیزهای سخت) هستند که در گفتگوهای روزمره جایگزین این لغت عربی میشوند.
نماد چیست
این کلمه در فرهنگ عامه نماد خاصی ندارد، اما در زیستشناسی نماد شروع گوارش مکانیکی است. همچنین همخانوادهٔ قرآنی آن (مُضْغَة)، نماد و اشارهای به مرحلهای از شکلگیری جنین انسان به صورت تکه گوشت جویده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل تمضغ
واژه «تمضغ» ریشه در زبان عربی (از ثلاثی مجرد مضغ) دارد و به معنای جویدن با سختی و تکلف، خاییدن و له کردن غذا با دندان است. این کلمه به عنوان یک صیغه صرفی یا مصدر وارد فرهنگهای لغت فارسی مانند دهخدا شده است و متضاد کلماتی چون بلعیدن و ازدراد (قورت دادن) محسوب میشود.
اگرچه خود این واژه در زبان فارسی روزمره کاربرد زیادی ندارد، اما مشتقات و همخانوادههای آن مانند «مضغه» در ادبیات دینی و قرآنی (برای توصیف مراحل رشد جنین) بسیار شناختهشده هستند. در بازیهای جدول نیز این کلمه ۴ حرفی معمولاً به عنوان معادل جویدن یا خاییدن مورد استفاده قرار میگیرد.