یعنی چه
مولد الکتریسیته ساکن به دستگاه یا ابزاری الکترومکانیکی گفته میشود که با استفاده از نیروی مکانیکی (مانند چرخش، اصطکاک یا القا) بار الکتریکی مثبت یا منفی ایجاد کرده و آن را به صورت الکتریسیته ساکن با ولتاژ بسیار بالا و جریان مداوم بسیار پایین ذخیره یا تخلیه میکند. از بارزترین نمونههای آزمایشگاهی آن میتوان به ماشین واندوگراف، ماشین ویمشرست و الکتروفور اشاره کرد.
تلفظ
این عبارت ترکیبی به صورت [مُوَلِّـدِ اِلِکتِریسیتهٔ ساکِن] تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول شرح در متن، پاسخ این پرسش دقیقاً خود عبارت «مولد الکتریسیته ساکن» با ۱۸ حرف است. بسته به طراح جدول، نمونههای خاص آن مانند «واندوگراف» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در متون علمی و انگلیسی، رایجترین معادل برای این دستگاه Electrostatic generator است و گاهی به صورت اختصاری ESG نیز نمایش داده میشود.
به عربی
در زبان عربی با ترجمه مستقیم اجزا، از عبارت «مولد الكهرباء الساكنة» برای اشاره به این مفهوم استفاده میشود.
به فارسی
در برگردان یا معادلسازیهای خالصتر فارسی، ترکیبات «برقزای ایستا» یا «مولد برق ساکن» به جای واژه فرانسوی الکتریسیته پیشنهاد شده و به کار میروند.
نماد چیست
در نقشههای مهندسی و فیزیک نماد واحد و استانداردی برای کل این عبارت وجود ندارد؛ اما معمولاً در دیاگرامها آن را با حروف اختصاری ESG یا به صورت دایرهای بزرگ (نشانه گوی واندوگراف) متصل به تسمه و زمین نمایش میدهند. در نمادشناسی عمومی نیز از علامت صاعقه یا بارهای مثبت و منفی استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل مولد الکتریسیته ساکن
مولد الکتریسیته ساکن یک اصطلاح ترکیبی علمی در حوزه فیزیک الکترواستاتیک است. این واژه از سه بخش تشکیل شده که «مولد» و «ساکن» ریشه عربی دارند و «الکتریسیته» از ریشه یونانی و از طریق زبان فرانسوی وارد فارسی شده است. وظیفه اصلی این دستگاهها، تبدیل انرژی مکانیکی به انرژی الکتریکی به صورت بارهای ساکن انباشته شده است که ولتاژهای بسیار بالا اما جریانهای ناچیزی تولید میکنند.
از نمونههای بارز تاریخی و آزمایشگاهی این مولدها میتوان به ماشین واندوگراف و ماشین ویمشرست اشاره کرد که در آزمایشگاههای فیزیک برای بررسی رفتار بارهای الکتریکی، ایجاد جرقه و پدیدههای مشابه کاربرد دارند. این واژه یک مفهوم مدرن علمی است و در منابع کهن یا کتابهای آسمانی مانند قرآن سابقه مستقیم ندارد، هرچند نمودهای طبیعی آن مانند رعد و برق در قرآن ذکر شدهاند.
تفاوت اصلی این دستگاه با ژنراتورهای معمول (مانند دینام)، تولید بارهای ساکن و غیرپیوسته به جای جریان الکتریکی جاری (متناوب یا مستقیم) است. متضاد این دستگاه، مولدهای جریان الکتریکی جاری مانند باتریها یا ژنراتورهای برق شهری هستند که جریانی مداوم ایجاد میکنند.