یعنی چه
ستمگر در زبان فارسی به کسی گفته میشود که به دیگران جور و جفا روا میدارد و حقوق افراد را زیر پا میگذارد. این واژه هم برای یک فرد زورگو و هم برای حاکمان و حکومتهای استبدادی به کار میرود.
هم خانواده
این واژهها همگی از ریشه پارسی «ستم» (در زبان پهلوی به معنی زور و فشار) ساخته شدهاند.
جمله سازی
تلفظ
واژه ستمگر به صورت [سِ تَ مْ گَ رْ] تلفظ میشود. از ترکیب اسم «ستم» و پسوند فاعلی «گر» تشکیل شده است.
در جدول
کلمه ستمگر دقیقاً ۵ حرف دارد و در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً با نشانههایی چون ظالم یا بیدادگر پرسیده میشود.
به انگلیسی
برای توصیف یک فرد یا سیستم ستمگر در زبان انگلیسی بیشتر از واژگان Tyrant و Oppressor استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و متون قرآنی، واژه «ظالم» و جمع آن «ظالمین» دقیقترین معادل مفهومی برای ستمگر هستند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، ستمگر با شخصیتهای اسطورهای و تاریخی مثل ضحاک ماردوش، فرعون و نمرود تصویر میشود. در ادبیات منظوم نیز گاهی «خار» در برابر گل، «سرما و پاییز» در برابر باغ، یا حیواناتی مانند «گرگ» به عنوان نماد ستمگری به کار میروند. در عرفان نیز ستمگر نمادی از نفس امّاره انسان است که به روح ظلم میکند.
جمعبندی و توضیح کامل ستمگر
واژه «ستمگر» یک اسم فاعل اصیل و کهن در زبان فارسی است که از ترکیب اسم «ستم» و پسوند فاعلی «-گر» ساخته شده است. این واژه در لغت به معنای کسی است که به دیگران ظلم روا میدارد، بیداد میکند و حقوق طبیعی یا انسانی افراد را پایمال میسازد. ستمگر هم در مقیاس فردی (مانند انسان زورگو و جفاکار) و هم در مقیاس اجتماعی و سیاسی (مانند پادشاهان مستبد و رژیمهای سرکوبگر) کاربرد دارد.
در فرهنگ اسلامی و آیات قرآن کریم، هرچند خود واژه فارسی ستمگر به کار نرفته، اما معادلهای دقیق آن مانند «ظالم»، «جبار» و «طاغوت» بیش از ۲۰۰ بار تکرار شدهاند و سرنوشت ستمگران در این آیات، نابودی و لعنت الهی توصیف شده است. ادبیات فارسی نیز پر است از تقابل دادگران و ستمگران؛ جایی که شخصیتهایی مثل ضحاک نماد ابدی ظلم و بیدادگری به شمار میروند.