یعنی چه
«لُطفِ عَمِیم» از دو واژهٔ «لطف» (به معنی مهربانی، نرمی و احسان) و «عمیم» (به معنی فراگیر، گسترده و همهگیر) تشکیل شده است. این اصطلاح اشاره به نیکی و رحمتی دارد که محدود به فرد یا گروه خاصی نیست و عموم موجودات یا انسانها را شامل میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب وصفی به صورت «لُطفِ عَمِیم» (lotfe amim) است که در آن واژه اول با ضمه لام و واژه دوم با فتح عین و یای کشیده خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «لطف عمیم» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «لطف فراگیر»، «رحمت همگانی» یا «احسان شامل همه» به کار میرود و دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم لطف عمیم از عباراتی استفاده میشود که بر جنبه الهی، جهانی و فراگیر بودن این محبت و فضل تاکید دارند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، برای معادلسازی این مفهوم ادبی و دینی از ترکیباتی نظیر Genel lütuf یا تعابیر کلاسیکتر مانند Umumi ihsan بهره میبرند.
به فارسی
برگردانها و برابرهای خالصتر فارسی برای این اصطلاح عربیتبار شامل واژگانی چون «مهر گسترده»، «دهش همگانی»، «نیکی فراگیر» و «بخشایش شاملِ همه» است.
در قرآن
عین ترکیب «لطف عمیم» به صورت لفظی و پشتسرهم در متن قرآن نیامده است؛ اما مفهوم آن کاملاً قرآنی و برگرفته از معارف الهی است. صفت «لطیف» برای خداوند و همچنین آیاتی که به شمول و فراگیری رحمت و فضل الهی بر تمام جهان اشاره دارند (مانند رحمت واسعه)، دقیقاً بیانگر همین واژه در ادبیات تفسیری هستند.
جمعبندی و توضیح کامل لطف عمیم
عبارت «لطف عمیم» یک ترکیب وصفی با ریشه عربی است که وارد زبان و ادبیات فارسی شده است. این اصطلاح از دو جزء «لطف» به معنای مهربانی و احسان، و «عمیم» به معنای همهگیر و فراگیر تشکیل شده و در مجموع به معنای مرحمت و نیکی بزرگی است که بدون تبعیض و محدودیت، شامل حال همگان میشود.
در متون عرفانی، کلامی و ادبیات فارسی (مانند آثار سعدی و حافظ)، این عبارت به عنوان نمادی از «رحمانیت» و رحمت عامه خداوند به کار میرود؛ رحمتی که مانند نور خورشید یا باران بهاری، بر همه موجودات، فارغ از مرتبه و آیینشان میتابد و میبارد. اگرچه این ترکیب عینا در آیات قرآن ذکر نشده، اما ریشه عمیقی در مفاهیم تفسیری و قرآنی نظیر رحمت واسعه دارد.