یعنی چه
واژه مخادع در لغت به کسی اطلاق میشود که با مکر، حیله و پنهانکاری تلاش میکند دیگران را گمراه ساخته یا فریب دهد؛ این کلمه رفتار نفاقآمیز را توصیف میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این کلمه در معنای فریبدهنده «مُخادِع» (با ضمه م و کسر د) است. توجه شود که «مَخادِع» با فتح م، جمعِ مِخْدَع و به معنای پستوها یا اتاقهای کوچک است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، کلمه مخادع به عنوان پاسخ پنج حرفی برای راهنماهایی چون «فریبدهنده»، «نیرنگباز» یا «مکار» استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن میتوان از واژگانی که به فریبکاری و مکر اشاره دارند برای ترجمه مخادع استفاده کرد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، کلمات الداتیجی و دوزنباز دقیقترین معادلها برای رساندن مفهوم فریبکاری و مکر مخادع هستند.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی کلماتی نظیر فریبکار، مکار، حیلهگر، دجال و منافق هستند که همگی بار معنایی رفتار ناپسند و دوچهرگی را دلالت میکنند.
نماد چیست
این واژه مفهوم انتزاعی دارد و نماد رسمی باستانی ندارد؛ اما در ادبیات اسلامی و عرفانی نماد نفاق، ظاهر فریبا و نیت بد، و دنیاطلبی است. در ادبیات تمثیلی نیز حیوان روباه مظهر آن است.
جمعبندی و توضیح کامل مخادع
واژه مخادع از ریشه عربی (خ د ع) و اسم فاعل از باب مفاعله است که به طور مستقیم بر مفهوم فریبدهندگی، حیلهگری و پنهانکاری دلالت دارد. این واژه توصیفکننده فردی است که با نیت سوء و با ظاهری آراسته و حقبهجانب، قصد گمراه کردن و فریب دادن دیگران را در سر میپروراند. در کاربردهای قرآنی نیز این واژه به صورت فعل مضارع (یخادعون) برای توصیف ویژگیهای اخلاقی منافقان به کار رفته است که در تلاشند خدا و مؤمنان را بفریبند، در حالی که تنها خود را فریب میدهند.
از نظر نگارشی و تلفظی، باید دقت داشت که این کلمه به صورت «مُخادِع» تلفظ شود؛ زیرا شکل دیگر آن یعنی «مَخادِع» به معنی اتاقها و پستوهای کوچک است که کاملاً معنای متفاوتی دارد. در زبان فارسی، کلماتی مانند مکار، فریبکار و نیرنگباز بهترین جایگزینها برای این واژه به شمار میروند و در متون ادبی نیز معمولاً به عنوان نمادی از نفاق و گندمنمایی و جوفروشی به کار میرود.