یعنی چه
زنار قدح در اصطلاح ادبی و کنایی، به خطوطِ پیمانه (خطِ مشخصکننده میزان پر شدن جام) یا چینوشکن و موجهای ظریفی اطلاق میشود که بر اثر حرکت شراب در داخل پیاله بزرگ (قدح) پدید میآید.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه تشکیل شده است: زُنّار (با ضمهٔ زاء و تشدید نون) به همراه کسرهٔ اضافه، و قَدَح (با فتح قاف و دال).
در جدول
پاسخ دقیق برای این نشان یا اصطلاح ادبی در جدولها «زنار قدح» است که دقیقاً هفت حرف دارد.
به انگلیسی
در برگردان انگلیسی بسته به معنای ظاهری یا کنایی آن، از عباراتی که نشاندهنده لبه، خط پیمانه یا تموج مایع درون جام باشد استفاده میشود.
به فارسی
عبارات هممعنی و معادلهای فارسی این ترکیب کنایی شامل خطِ قدح، خطِ جام، زنار ساغر، موجِ شراب و چینِ پیاله هستند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و کلاسیک فارسی، «زنار» نماد دلبستگی، خدمت و نشانِ متمایزکننده رندان از زاهدان قشری است. نماد «زنار قدح» نشاندهنده تسلیمِ محض در برابر عشق، پايبندی به مذهب رندی، و پدیدار شدن جلوه و موجِ تجلی حق در دلِ عارف (که به جام تشبیه شده) است.
جمعبندی و توضیح کامل زنار قدح
واژهآرایی و اصطلاح «زنار قدح» (یا زنار ساغر/جام) یکی از ترکیبات کنایی و ظریف در شعر و ادبیات کلاسیک فارسی بهویژه در سبک عراقی و هندی است. این عبارت از دو واژهٔ «زُنّار» (مأخوذ از واژه یونانی Zonarion به معنی کمربند آیینی) و «قَدَح» (واژه عربی به معنی کاسه یا پیاله بزرگ شراب) تشکیل شده است که در ظاهر به خط یا رشتهای که بر گرداگرد ظرف نقش بسته اشاره دارد.
در معنای کنایی و استعاری، شعرا این ترکیب را برای توصیف چینوشکن و موجهای ظریف شراب در داخل پیاله یا همان خطِ پیمانه به کار میبرند. در اشعار معتبری چون آثار خاقانی، ترکیبات مشابهی نظیر «زنار جام» نیز دیده میشود که نشاندهنده پیوند عمیق مفاهیم مذهب رندی با تصویرسازیهای ملموس میخانهای است.