یعنی چه
این اصطلاح در زبان طبری (مازندرانی) به کار میرود و به عملِ وارد کردن شیء نوکتیز به چیزی یا کسی اشاره دارد. همچنین به صورت کنایی برای طعنه زدن، تشر زدن و تحریک کردن افراد نیز استفاده میشود.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت مصدری در گویشهای مختلف مازندرانی به صورت Səkh Bazo'en است که واژه اول ساکن یا با فتحه خفیف و واژه دوم با واو همزهدار ادا میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «سیخونک زدن مازندرانی» یا اصطلاحات بومی شمال، عبارت ۷ حرفی «سخ بزوئن» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن و کاربرد فیزیکی یا کنایی آن، افعال انگلیسی فوق دقیقترین معادلها برای انتقال مفهوم این اصطلاح مازنی هستند.
به فارسی
معادل مستقیم این عبارت در زبان فارسی معیار، مصدر «سیخونک زدن» یا «سقلمه زدن» است. در معنای فیزیکی دیگر به معنای سیخ شدن یا برآمده شدن بافت نیز به کار میرود.
نماد چیست
این واژه نماد فرهنگی یا باستانی خاصی ندارد، اما در گفتارهای محلی نمادی از انگیزش ناگهانی، تحریک حسی، یا به اصطلاح به حرف آوردن کنایی کسی تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل سخ بزوئن
عبارت «سخ بزوئن» یک ترکیب فعلی و مصدری کاملاً بومی و اصیل در گویش مازندرانی (زبان طبری) است که از دو جزء «سخ» (معادل سیخ در فارسی معیار که ریشه در واژگان هندواروپایی دارد) و «بزوئن» (معادل زدن) تشکیل شده است. این اصطلاح در کاربرد واقعی خود هم به معنای فیزیکی یعنی فرو کردن شیء نوکتیز در چیزی (سیخونک زدن) و هم به صورت استعاری و کنایی به معنای طعنه زدن، تشر زدن و تحریک کردن دیگران به کار میرود.
این واژه در فارسی معیار کاربرد مستقلی ندارد و در متون کهن یا دینی مانند قرآن کریم یافت نمیشود؛ هرچند مفاهیم مشابه آن در زبانهای دیگر مانند «نخس» در عربی یا «دُرتمک» در ترکی وجود دارد. در بازیهای طراحان جدول کلمات نیز این ترکیب به عنوان یک واژه مصطلخ محلی با تعداد ۷ حرف جایگاه مشخصی دارد.