یعنی چه
واژه کماس در زبان فارسی دارای دو معنی اصلی است؛ در نقش اسم به نوعی کوزه، تنگ سفالی یا چوبیِ دهانگشاد و کوتاهگردن (شبیه به کشکول) گفته میشود که در گذشته مسافران یا چوپانان آن را همراه خود میبردند. در نقش صفت نیز به معنای کم، اندک و ناچیز به کار میرود.
تلفظ
این واژه در منابع لغتشناسی به صورت کَماس یا کِماس تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنمای «نوعی تنگ سفالی قدیمی» یا «کم و اندک»، واژه ۴ حرفی «کماس» مد نظر است.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، معادلهای انگلیسی آن برای بخش ظرف شامل Jug و Flask و برای بخش صفت شامل Few و Scant میشود.
به فارسی
برگردانها و واژههای جایگزین فارسی این کلمه شامل کوزه، تنگ، سبو، کشکول و در معنای صفتی شامل کم، اندک، ناچیز و قلیل است.
نماد چیست
در ادبیات کهن و متون صوفیانه، کماس (در معنای کشکول یا کاسه چوبی چوپانان و فقرا) میتواند به عنوان نمادی از درویشی، فقر اختیاری، زهد، سفر و غربت به کار رود.
جمعبندی و توضیح کامل کماس
واژه «کماس» از جمله کلمات اصیل، کهن و مهجور زبان فارسی است که در متون قدیمی مانند لغت فرس اسدی (قرن پنجم) به ثبت رسیده است. این کلمه از نظر معنایی ساختاری دوگانه دارد؛ از یک سو در نقش اسم به ظرف و کوزهای سفالی یا چوبی اشاره دارد که مسافران به زیر بغل میآویختند و از سوی دیگر در نقش صفت، تداعیکننده مفهوم کم، ناچیز و اندک است.
بررسیها نشان میدهد که این واژه ریشه قرآنی ندارد و کاملاً فارسی است. اگرچه امروزه کاربری روزمره خود را از دست داده، اما به دلیل ساختار چهار حرفی و معنای خاص خود، کماکان در طرح سوالات جدولهای کلمات متقاطع و ادبیات اصیل مورد توجه قرار میگیرد.