یعنی چه
«بافد» شکل صرفی از فعل «بافتن» (سوم شخص مفرد مضارع اخباری یا التزامی در زبان کهن) است. این واژه به معنای به هم پیوستن و تنیدن تار و پود نخ، پشم، ابریشم یا مو برای تولید منسوجاتی مانند پارچه، فرش، گلیم و طناب است. در مفهوم کنایی نیز به معنای سر هم کردن سخنان بیاساس یا دروغ (آسمان و ریسمان بافتن) به کار میرود.
تنزلو
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی «بافَد» (bāfad) است که در آن حرف «ب» با مصوت بلند «آ»، حرف «ف» با مصوت کوتاه «زبر/فتحه» و حرف «د» به صورت ساکن خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق این کلمه در جدول خود واژهٔ «بافد» با ۴ حرف است. بسته به طراح جدول، معادلهای آن مانند «میتند» یا «منسوج میکند» نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان این فعل زمان حال ساده سوم شخص مفرد، از واژه weaves (از مصدر weave به معنی بافتن منسوجات) یا knits (از مصدر knit به معنی بافتن با کاموا و میل) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، معادل فعل مضارع سوم شخص مفرد برای بافتن، واژههای «یَنْسِجُ» (از ریشه نسج) و «یَحِیکُ» (از ریشه حیک) هستند که به معنی پارچهبافی و تنیدن است.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنی فارسی آن شامل «میتند»، «منسوج میکند»، «میسازد» و در متون کهن گاه «میپیوندد» است. همچنین در قالب ساختهای دستوری دیگر، مترادف با کلماتی چون بافنده و بافتنی تعریف میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، عمل بافتن نماد خلقت، نظم، صبر و صبوری، و پیوند دادن عناصر مختلف زندگی است. در اساطیر و اشعار کهن، تار و پود بافتن اغلب به عنوان کنایهای از بافتن رشتهٔ تقدیر و سرنوشت انسانها توسط روزگار مطرح میشود؛ همچنین در اشعار عارفانه، عقل به بافندهای تشبیه شده که ردا و جامهٔ دانایی میبافد.
جمعبندی و توضیح کامل بافد
واژهٔ «بافد» یک مدخل یا واژهٔ مستقل ساختاری نیست، بلکه شکل صرفی و دستوری از فعل «بافتن» در زبان فارسی است. این کلمه به صورت مضارع اخباری یا مضارع التزامی ادبی (سوم شخص مفرد) به کار میرود و ریشه در زبانهای ایرانی باستان و پارسی میانه دارد. معنای حقیقی آن تنیدن نخ و ابریشم برای خلق یک اثر منسوج است و معنای مجازی آن به هم چسباندن سخنها را افاده میکند.
در لغتنامههای شاخص مانند دهخدا، علاوه بر وجه فعلی، این واژه به عنوان معرب کلمه «بافت» (نام شهری در استان کرمان) نیز ثبت تاریخی شده است. این کلمه چهار حرفی در جداول کلمات متقاطع و متون ادبی کاربرد فراوانی دارد و نمادی از آفرینش تدریجی، صبوری و پیوند سرنوشت قلمداد میشود.