یعنی چه
واژه کنسل در زبان روزمره و محاورهای فارسی به معنای منتفی شدن، انجام ندادن یا از رسمیت انداختن یک رویداد یا توافق است. همچنین در سالهای اخیر در فرهنگ رسانههای اجتماعی به معنای بایکوت یا حذف اجتماعی یک چهره شناختهشده به دلیل رفتار ناپسند به کار میرود.
مترادف
در زبان فارسی رسمی برای این واژه از معادلهایی چون لغو و فسخ استفاده میشود.
متضاد
نقطه مقابل کنسل کردن، قطعی کردن یا ادامه دادن یک برنامه و توافق است.
ریشه
این کلمه از واژه انگلیسی Cancel وارد فارسی محاورهای شده است. ریشه نهایی آن به واژه لاتین Cancellare به معنی خط زدن، مشبک کردن یا ابطال کردن با کشیدن خطوط متقاطع بازمیگردد که از طریق فرانسوی به انگلیسی و سپس به فارسی رسیده است.
در جدول
در سؤالات جدول کلمات متقاطع، در صورت درخواست یک واژه چهار حرفی عامیانه برای ابطال، «کنسل» پاسخ صحیح است.
به انگلیسی
واژه اصلی در زبان انگلیسی به همین صورت نوشته و تلفظ میشود.
به عربی
در زبان عربی بسته به متن از واژههای الغاء یا فسخ برای این مفهوم استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای بیان مفهوم کنسل کردن از فعل ترکیبی ایپتال اتمک استفاده میشود.
به فارسی
سرهنویسان و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، واژههای «لغو کردن» یا «بههم زدن» را به عنوان جایگزین اصیل و دقیق این وامواژه غربی توصیه میکنند.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه انگلیسی Cancel در کنار کاربرد سنتی خود (ابطال بلیت یا قرار)، امروزه در فرهنگ جهانی اصطلاح «Cancel Culture» (فرهنگ کنسل یا طرد اجتماعی) را شکل داده است. این اصطلاح زمانی به کار میرود که جامعه یا کاربران اینترنت به دلیل اشتباه یا رفتار غیراخلاقی یک فرد معروف، حمایت خود را از او قطع کرده و او را از فضای عمومی و حرفهای حذف میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل کنسل
واژه «کنسل» یک وامواژه فرنگی و مدرن در زبان فارسی است که از کلمه انگلیسی Cancel اقتباس شده و جایگاه ویژهای در گفتوگوهای روزمره، هماهنگیهای کاری، سیستمهای رزرواسیون و بلیتفروشی پیدا کرده است. این کلمه با وجود داشتن معادلهای دقیق و رسمی در زبان فارسی مانند لغو، فسخ و ابطال، به دلیل سادگی تلفظ و رواج در سیستمهای دیجیتال، کماکان فراوانی مصرف بالایی در محاوره دارد.
علاوه بر کاربرد سنتی در معنای منتفی شدن برنامهها، این واژه در سالهای اخیر با موج فرهنگ اینترنتی و شبکههای اجتماعی کاربرد معنایی جدیدی به عنوان «طرد اجتماعی» پیدا کرده است. در دنیای نمادها نیز معمولاً این واژه با علامت ضربدر یا تابلوی ممنوعیت سرخرنگ شناخته میشود و ساختار آن در زبان فارسی دستخوش تغییرات عامیانهای مثل فعل جعلی «کنسل کردن» شده است.