یعنی چه
باز رانحنایی (با نام علمی Accipiter erythronemius) یک گونه از پرندگان شکاری کوچک و بومی مناطق مختلف آمریکای جنوبی از جمله برزیل، آرژانتین، اروگوئه و پاراگوئه است. نامگذاری این پرنده به دلیل ویژگی ظاهری بارز آن یعنی وجود پرهای به رنگ سرخ مایل به قهوهای (حنایی) در قسمت رانها انجام شده است. این پرنده در برخی طبقهبندیهای زیستشناسی به عنوان زیرگونهای از باز ساقتیز قرار میگیرد.
تنزلو/تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واژگان مجزا و روانِ فارسی یعنی «بَاز» (با صدای کشیده آ) + «رَان» + «حَنَایِی» (با تشدید احتمالی یا روان بر روی یاء نسبت) خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً خود ترکیب «باز ران حنایی» با ۱۱ حرف است که به عنوان یک گونه خاص از پرندگان شکاری یا بازسانان شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این پرنده Rufous-thighed hawk میگویند که اصطلاح rufous به رنگ حنایی/بلوطی و thigh به ران اشاره دارد. نام علمی آن نیز در زبان یونانی به معنی سرخران است.
به عربی
در منابع عربی و زیستشناسی زبان عرب، این واژه به صورت توصیفی ترجمه شده و به معنای بازی است که رانهای قرمز یا شاهبلوطی دارد.
در قرآن
نام خاص این گونه جانوری به دلیل بومی بودن در قاره آمریکا در قرآن کریم ذکر نشده است. با این حال، در آیه ۴ سوره مائده به طور کلی از حیوانات و پرندگان شکاری آموزشدیده برای شکار، با عنوان «جَوارِح» یاد شده است.
نماد چیست
این پرنده به طور خاص در اساطیر شرق نماد مستقلی ندارد؛ اما به عنوان عضوی از خانواده بازها، مظهر اقتدار، شکارگری، تیزبینی و بلندپروازی است. همچنین رنگ حنایی آن نمادی از گرما، خاک و انرژیهای طبیعی زمین به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل باز ران حنایی
باز رانحنایی یک پرنده شکاری واقعی، تخصصی و کوچک از تیرهٔ بازان است که عمدتاً در نواحی جنگلی و گرمسیری آمریکای جنوبی زندگی میکند. نام علمی این پرنده کاملاً با ظاهر آن انطباق دارد و به پرهای بلوطی یا مایل به سرخی اشاره میکند که پوشش پاهای او را تشکیل میدهند.
اگرچه این عبارت در فرهنگنامههای سنتی و کهن فارسی مانند دهخدا به عنوان یک مدخل مستقل و اصیل ثبت نشده است، اما یک اصطلاح کاملاً دقیق علمی و معاصر در دانش زیستشناسی و پرندهشناسی محسوب میشود که از ترکیب واژگان ریشهدار فارسی پدید آمده است.