یعنی چه
این اصطلاح در زبان و ادبیات فارسی کنایه از حالت سنگینی، اندوه و کدورت در دل است. وقتی کسی از سخن یا رفتاری آزرده و ناراحت میشود، میگویند خاطرش گران (سنگین) شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح واژه به صورت تفکیک هجاها: گِ (g) + ران (rān) + خا (khā) + طِر (ter) + شُ (šo) + دَن (dan).
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، عبارت «گران خاطر شدن» دارای ۱۱ حرف است و معمولاً به عنوان معادل رنجیدن یا آزرده شدن به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم عاطفی و ذهنی، عباراتی که نشاندهنده آزردگی، ناراحتی روحی یا سنگین شدن دل از غصه هستند استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ریشههای کدر (تیرگی)، حزن (اندوه) و أذی (آزار) برای توصیف این حالت روحی کنایی استفاده میکنند.
نماد چیست
در ادبیات سنتی فارسی، این واژه نماد بار سنگین اندوه و شکست عاطفی است. از آنجا که دل به آیینه تشبیه میشود، گرانخاطری به مثابه نشستن گرد و غبار یا سنگینیِ رنجش بر روی این آیینه زلال است.
جمعبندی و توضیح کامل گران خاطر شدن
اصطلاح «گران خاطر شدن» یک ترکیب کنایی زیبا و اصیل در زبان فارسی است که از دو واژه «گران» (به معنی سنگین با ریشه پارسی میانه) و «خاطر» (به معنی ذهن و دل با ریشه عربی) ساخته شده است. این عبارت دقیقاً به حالت روحی و روانی فردی اشاره دارد که بر اثر رفتار، گفتار یا بیمهری دیگران دچار رنجش، دلخوری و اندوه درونی شده است، گویی باری سنگین بر دل و ذهن او قرار گرفته است.
در متون کهن و ادبیات عرفانی ما، خاطر انسان به آیینهای زلال تشبیه میشود و هرگونه ملال، آزردگی و گرانخاطری به عنوان تیرگی یا غباری تلقی میگردد که صفا و پاکی دل را مخدوش میکند. این اصطلاح همواره نشاندهنده ظرافت روحی و حساسیت عاطفی فرد گوینده یا مخاطب در ادبیات فارسی است.