یعنی چه
این اصطلاح عامیانه و کنایی به دو معنی عمده به کار میرود: نخست، انجام حرکات ظریف بدن و چشم و ابرو (کرشمه) برای دلربایی و خودنمایی؛ دوم، در مفهوم کنایهای به معنای ناز کردن، افاده آمدن، اشکالتراشی ظریف و بهانهجویی برای انجام دادن یا ندادن کاری.
تلفظ
تلفظ این ترکیب فعلی به صورت «قِر و غَمْزِه آمَدَن» است که در گفتار روان عامیانه واو عطف به صورت ضمه (ُ) روی حرف ر قرار میگیرد.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، این اصطلاح معمولاً به عنوان راهنمای رسیدن به مفاهیمی چون عشوهگری، طنازی، لوندی یا ناز و کرشمه استفاده میشود و طول خود عبارت ۱۱ حرف است.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، برای بیان این مفهوم در انگلیسی از واژگانی که به رفتارهای عشوهگرانه (Coquetry) یا تمایلات طنازی (Flirt) اشاره دارند، و در معنای کنایی آن از اصطلاحات مربوط به افاده و ناز استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی، واژههایی چون الغنج و التدلل نزدیکترین مفاهیم را به رفتارهای مبتنی بر ناز و خودنمایی ظریف بدنی و چشمی منتقل میکنند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی، این اصطلاح نمادی از جذابیت، ظرافت و بازیهای چشم و ابروی معشوق طناز است. در عین حال، در مکالمات روزمره میتواند بار معنایی منفی به خود بگیرد و نمادی از خودنمایی، رفتار تصنعی، تکبر یا بهانهجویی عامدانه باشد.
جمعبندی و توضیح کامل قر و غمزه آمدن
اصطلاح فعلی و کنایی «قر و غمزه آمدن» یک ترکیب عطف فارسی-عربی است که از دو جزء واژگان عامیانه و کلاسیک تشکیل شده است. واژه «قر» در زبان عامه به معنی تکان و حرکت موزون اندام و کمر است، در حالی که «غمزه» ریشهای عربی دارد و به معنای اشاره کردن با چشم و پلک زدن از روی ناز است. ترکیب این دو با هم، تصویری کامل از رفتارهای عشوهگرانه و طنازی را در فرهنگ ایرانی میسازد.
این عبارت علاوه بر کاربرد در توصیف رفتارهای فیزیکی همراه با لوندی و دلبری، کاربرد کنایی بسیار رایجی نیز در زبان روزمره دارد. وقتی فردی در انجام کاری تعلل میکند، بهانهتراشی ظریف به کار میبرد یا به اصطلاح افاده میآید، از این تعبیر استفاده میشود تا بهانهجویی عامدانه یا ناز کردن او به تصویر کشیده شود.