یعنی چه
مُرابَعَة در لغت به دو معنی اصلی به کار میرود: نخست، قرارداد بستن با کسی برای انجام کار فصلی در فصل بهار (بهارمزد کردن)؛ دوم، مشارکت و همیاری دو نفر در گرفتن دست یکدیگر یا استفاده از چوبی مخصوص برای بلند کردن و قرار دادن باری سنگین بر پشت چهارپایان.
تلفظ
این واژه به صورت مُرابَعَة (با ضمه م، فتحه ر، فتح ب و فتح ع) تلفظ میشود و بر وزن مصدری مُفاعَلَة است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخی برای طراحان با راهنمای «قرارداد کار در فصل بهار» یا «همکاری دو نفره در بار زدن» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، عبارات فوق دقیقترین معادلهای انگلیسی برای انتقال مفاهیم مختلف مرابعه هستند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در لغتنامههای کهن این زبان نظیر لسانالعرب و تاجالعروس با همین معانی فصلی و حرکتی ثبت شده است.
به فارسی
در زبان فارسی معادل یککلمهای دقیق و رایجی برای آن وجود ندارد، اما میتوان از اصطلاحاتی چون «بهارمزد کردن» (برای بخش کاری) و «همباری/همیاری در بارکشی» (برای بخش فیزیکی) استفاده کرد.
در قرآن
خود واژهٔ «مرابعة» در قرآن مجید به کار نرفته است؛ با این حال، ریشهٔ سه حرفی آن یعنی «ر ب ع» و مشتقات دیگرش مانند «أربعة» (چهار) و «رابع» (چهارمین) در آیات متعدد ذکر شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل مرابعة
واژهٔ «مُرابَعَة» یک اصطلاح لغوی و تاریخی عربی از ریشه «ر ب ع» است که در زبان فارسی کاربرد مستقل و روزمرهای ندارد و بیشتر در متون کهن، فقهی یا لغتنامهها دیده میشود. مفهوم کلیدی این واژه پیرامون عدد چهار و فصل بهار (ربیع) میچرخد؛ از این رو در بعد حقوقی و سنتی به معنای نوعی قرارداد کار فصلی یا سهمبری زراعی در بازه زمانی مشخصی از سال است. علاوه بر آن، در معنای عامیانه قدیمیتر به عمل فیزیکی و دوطرفه بلند کردن بارهای سنگین با کمک یکدیگر اشاره دارد.
نکته بسیار مهم در بررسی این کلمه، عدم اشتباه گرفتن آن با اصطلاح معروف و پرکاربرد «مُرابَحَة» (با ح جیمی) است. مرابحه یک روش مبادله مالی و اصطلاحی کاملاً شناختهشده در بانکداری اسلامی و بورس به معنای فروش کالا با احتساب قیمت خرید به علاوه سود است، در حالی که مرابعه (با ع) ربطی به امور مالی مدرن ندارد و به همان مفاهیم کار بهاری و همیاری در بارکشی محدود میشود.