معنی
واژه «بحر» یک کلمه عربی به معنای دریا، اقیانوس و دریای پهناور و شور است که در اصطلاحات ادبی به وزنهای شعر نیز بحر عروضی میگویند. در مقابل، واژه «بهر» ریشه اصیل فارسی دارد و به دو معنی به کار میرود: اول به عنوان حرف اضافه به معنی «برای و به خاطر»، و دوم به عنوان اسم به معنی «سهم، نصیب و قسمت».
یعنی چه
عبارت «بحر و بهر» اشاره به دو واژه با تلفظ یکسان اما نگارش، ریشه و معنای کاملاً متفاوت دارد. کلمه اول (بحر) اشاره به پهنه وسیع آب دارد و کلمه دوم (بهر) نشاندهنده حظ و بهره یا جهت و منظور از انجام یک کار است.
تلفظ
کلمه بحر به صورت بَحْر (Bahr) با فتح حرف اول و سکون ح و راء تلفظ میشود. کلمه بهر نیز به صورت بَهْر (Bahr) با فتح باء و سکون هاء و راء خوانده میشود. این دو واژه از نظر صوتی همآوا (همصدا) به شمار میروند.
در جدول
در مسابقات و جداول متقاطع، اگر طراح به ترکیب این دو واژه همصدا به صورت یکجا اشاره کند، پاسخ دقیق آن با احتساب حرف واو عطف، خودِ عبارت «بحر و بهر» خواهد بود که دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
ترجمه انگلیسی واژه عربی بحر برابر با Sea یا Ocean است. اما برای واژه فارسی بهر، بسته به نقش آن در جمله، معادل For (در معنای برایِ) یا Share و Portion (در معنای سهم و نصیب) استفاده میشود.
به عربی
واژه بحر خود اصالتاً عربی است و در این زبان با الف و لام به صورت «البحر» به کار میرود. واژه فارسی بهر در زبان عربی، در معنای برایِ به صورت حروف و عباراتی چون «لِـ» یا «لأجل» و در معنای سهم به صورت «نصیب» یا «حظ» ترجمه میگردد.
نماد چیست
در ادبیات فارسی و عرفان، «بحر» نماد بیکرانگی، عظمت، سخاوت، ژرفا و حقیقت مطلق است و در مقابل قطره (که نماد انسان است) قرار میگیرد. اما واژه «بهر» یک لغت کاربردی، دستوری و ساختاری است و نماد فرهنگی یا ادبی خاصی برای آن تعریف نشده است.
جمعبندی و توضیح کامل بحر و بهر
واژههای «بحر» و «بهر» دو کلمه همصدا (همآوا) در زبان فارسی هستند که فراوانی بالایی در ادبیات نظم و نثر دارند، اما بررسی ریشهشناختی آنها نشان میدهد که خاستگاه و معانی کاملاً مجزایی دارند. واژه بحر ریشهای عربی دارد و به معنای دریا و اقیانوس پهناور است که در شعر و عرفان نیز به عنوان نمادی از عظمت، بخشندگی و توحید به کار میرود.
از سوی دیگر، واژه بهر دارای اصالت ایرانی و ریشه در زبان فارسی باستان و پهلوی دارد. این واژه بسته به جایگاه خود در جمله میتواند در نقش حرف اضافه به معنی «برای و به خاطر» ظاهر شود یا در نقش اسم، معنای «سهم، قسمت و نصیب» را متبادر کند. شناخت تفاوت املایی این دو کلمه برای نگارش درست متون فارسی اهمیت زیادی دارد.
در نهایت، ترکیب این دو کلمه در بازیهای فکری و جداول متقاطع معمولاً به عنوان یک سوال هوش یا لغوی مطرح میشود که پاسخ آن با شمارش دقیق حروف، خودِ عبارت «بحر و بهر» با ۷ حرف املایی خواهد بود.