یعنی چه
غیر جسمانی بودن به حالت یا ویژگی موجودی اطلاق میشود که فاقد مادیات، بعد، مکان و وزن است. این وجود با حواس پنجگانه قابل درک نیست و ویژگیهای فیزیکی ندارد. مترادفهای آن شامل مجرد بودن، غیر مادی بودن، ناتنمند بودن و روحانی بودن است و متضاد آن مادی یا جسمانی بودن است.
تلفظ
تلفظ دقیق این عبارت به صورت «غَیرِ جِسمانی بودن» است که از ترکیب واژههای عربی و مصدر فارسی تشکیل شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلماتی مانند مجرد بودن، غیر مادی یا ناتنمند به کار میرود. خود عبارت «غیر جسمانی بودن» دقیقاً ۱۳ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای Incorporeality به معنای بیجسمی و تجرد، و Nonphysicality به معنی غیر مادی بودن به عنوان معادلهای دقیق استفاده میشوند.
به عربی
در زبان و فلسفه عربی، از اصطلاح «التجرّد» یا «المفارقة للمادة» (جدا بودن از ماده) برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
در قرآن
عین این عبارت ترکیبی در متن قرآن نیامده است، اما مفهوم آن کاملاً مشهود است؛ مانند آیه ۸۵ سوره اسراء درباره ماهیت غیرمادی روح (قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی) و آیه ۱۱ سوره شوری در نفی جسمانی بودن خداوند (لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ) که مفسران برای تبیین تجرد فرشتگان و خدا به آن استناد میکنند.
نماد چیست
در فرهنگها و ادیان نماد تصویری واحد و یگانهای برای این مفهوم وجود ندارد. با این حال، در ادبیات عرفانی و هنری، پدیدههایی مثل نور، باد یا هاله به عنوان نمادهای ملموس برای تقریب ذهن به امور غیرجسمانی و مجرد استفاده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل غیر جسمانی بودن
عبارت «غیر جسمانی بودن» یک ترکیب اصیل فلسفی و کلامی است که برای توصیف موجوداتی به کار میرود که فراتر از ابعاد فیزیکی، زمان، مکان و ماده هستند. این مفهوم در مقابل جسمانیت و مادی بودن قرار دارد و به هر آنچه که با حواس پنجگانه انسان قابل لمس، رویت یا اندازهگیری فیزیکی نباشد اشاره میکند.
در تفکر اسلامی و فلسفه مشاء و اشراق، غیر جسمانی بودن یا همان تجرد، ویژگی اصلی موجودات عالی رتبه مانند ذات باریتعالی، فرشتگان و همچنین روح انسانی دانسته میشود. گرچه خود این ترکیب لفظی در قرآن نیامده است، مبانی آن در آیاتی که خدا را منزه از شباهت به مخلوقات مادی میداند یا به حقیقت مجرد روح اشاره دارد، به وضوح تبیین شده است.