یعنی چه
کوتاهیکننده صفت فاعلی مرکب است و به فردی مسبّب اطلاق میشود که از انجام کامل و درستِ یک کار یا مسئولیت دریغ ورزیده و دچار قصور یا کاهلی شده است.
تلفظ
این واژه از دو بخش «کوتاهی» (حاصل مصدر) و «کننده» (صفت فاعلی از فعل کردن) ترکیب شده و به صورت روان تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه بر اساس تعداد حروف خواستهشده معمولاً با پاسخهای «کوتاهی کننده»، «مقصر»، «غافل» یا «سهلانگار» مطابقت دارد.
به انگلیسی
این معادلها در متون حقوقی، اداری و عمومی انگلیسی برای توصیف فرد خطاکار یا سستکار استفاده میشوند.
به عربی
در زبان و ادبیات عربی و همچنین مفاهیم قرآنی، واژگانی نظیر مقصر و تفریط برای بیان دقیق این حالت به کار میروند.
به ترکی
این کلمات در زبان ترکی استانبولی مستقیماً به مفهوم صفت فردی اشاره دارند که در امور خود تنبلی یا غفلت میورزد.
به فارسی
واژگان هممعنی فارسی این صفت بر جنبههای مختلفی از جمله سستی در عمل (کاهل)، بیتوجهی (غافل) و مقصر بودن در دادگاه یا اخلاق دلالت میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل کوتاهی کننده
واژه «کوتاهیکننده» یک صفت مرکب فاعلی در زبان فارسی است که ریشه در واژگان پهلوی دارد. این کلمه به کسی اشاره میکند که در انجام وظایف فردی، اجتماعی یا اخلاقی خود دچار غفلت، سستی و تفریط شده و کار را به طور کامل یا صحیح به سرانجام نرسانده است. در یادداشتهای لغتشناسی معتبر مانند دهخدا، دقیقترین معادل کلیدی آن «مقصر» ذکر شده است.
گرچه خودِ این ترکیب فارسی به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما ریشهها و مصادیق عربی آن مانند «تفریط» و «مقصر» به فراوانی در آیات الهی برای هشدار به انسانها درباره غفلت از وظایف بندگی و اخلاقی مطرح شدهاند. در فرهنگ عامه و حل جدول نیز این واژه به عنوان یک مفهوم اخلاقی و رفتاری منفی شناخته میشود که متضاد افرادی چون «کوشا»، «ساعی» و «مسئولیتپذیر» است.