یعنی چه
صدقدهی یا ارزشدهی، یک اصطلاح تخصصی در حوزههای منطق، فلسفه، ریاضیات و علوم کامپیوتر است. این اصطلاح به فرآیندی اشاره دارد که در آن به یک گزاره، فرمول یا قضیه، یک ارزش منطقی (مانند درست/غلط یا ۱/۰) اختصاص داده میشود تا اعتبار آن در یک نظام معنایی سنجیده شود.
تلفظ
واژه «صِدْق» با سکون دال و قاف، و «دِهی» به کسر دال و های غیرملفوظ تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً ۶ حرف دارد. از طراحان جدول ممکن است به عنوان راهنما از عباراتی چون «ارزشدهی منطقی» یا «راستانگاری گزاره» استفاده کنند.
به انگلیسی
در منطق ریاضی و علوم کامپیوتر، این فرآیند معمولاً با تابع ارزشدهی یا همان Valuation شناخته میشود که گزارهها را به مقادیر پیشفرض {T, F} نگاشت میکند.
به عربی
در متون منطقی و فلسفی زبان عربی، برای رساندن این مفهوم از اصطلاحاتی چون اسنادِ حقیقت یا ارزیابی و سنجش صدق استفاده میشود.
به فارسی
از آنجا که این عبارت یک ترکیب عربی-فارسی است، معادلهای خالصتر فارسی آن در ساختار زبان تخصصی شامل «ارزشدهی» (در منطق) و «راستینمایی» میشود.
جمعبندی و توضیح کامل صدق دهی
عبارت «صدقدهی» یک اصطلاح ترکیبی و کاملاً تخصصی است که هرچند در لغتنامههای عمومی و سنتی مانند دهخدا یا معین مدخل مستقل ندارد، اما در منطق جدید، ریاضیات و فلسفه تحلیلی کاربرد وسیعی دارد. ساختار این کلمه از واژه عربی «صِدْق» (به معنی راستی) و بن مضارع مصدر فارسی دادن («دِهی») تشکیل شده است و به زبان ساده، یعنی فرآیندی که در آن مشخص میکنیم یک گزاره منطقی درست است یا نادرست.
در منطق ریاضی، این فرآیند معمولاً با حرف یونانی نو ($
u$) یا حرف $v$ نمایش داده میشود؛ این تابع وظیفه دارد گزارههای پیچیده یا ساده را به مجموعه ارزشهای دوتایی (مانند درست/غلط یا ۱/۰) متصل کند. متضاد این اصطلاح کلماتی چون ابطال و تکذیب، و همخانوادههای آن واژگانی نظیر صادق، صداقت و تصدیق هستند.