یعنی چه
این عبارت در معنای حقیقی به عمل شلیک و رها کردن تیر از چلهٔ کمان اشاره دارد. در ادبیات فارسی، این مصدر مرکب به صورت کنایی نیز به کار رفته و به معنای طعنه زدن، ملامت کردن یا دعای بد و نفرین کردن در حق کسی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «تیر» (با یاء مجهول یا کشیده) و «اَفْکَنْدَنْ» (با فتح اول و سکون فاء و نون) است که یک مصدر مرکب فعلی را تشکیل میدهد.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این عبارت با توجه به تعداد حروف، خودِ واژهٔ «تیر افکندن» یا معادلهای عربی آن مانند «رمایه» و «رشق» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهومِ پرتاب و شلیک تیر با کمان، از این افعال عبارتی استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ریشه «رمی» برای اشاره به عمل تیراندازی و پرتاب اسلحه استفاده میشود که در متون دینی و تاریخی کاربرد فراوان دارد.
نماد چیست
در فرهنگ اساطیری ایران، این کار یادآور حماسهٔ آرش کمانگیر و نماد جانفشانی برای تعیین مرزهای میهن است. همچنین در ادبیات عرفانی و عاشقانه، نمادی از قضا و قدر الهی و یا اشاره به تیر نگاه و غمزههای چشم معشوق دارد که بر دل عاشق مینشیند.
جمعبندی و توضیح کامل تیر افکندن
مصدر مرکب «تیر افکندن» از واژههای اصیل زبان فارسی است که ریشه در پهلوی و اوستایی دارد. این عبارت در گام اول معنای فیزیکی پرتاب تیر را به ذهن متبادر میکند که در تاریخ و اساطیر ما، بهویژه در داستان آرش کمانگیر، پیوندی عمیق با هویت ملی و مرزبانی از خاک ایران پیدا کرده است.
علاوه بر جنبه حماسی، این اصطلاح در ادبیات غنایی و عرفانی فارسی تغییر کارکرد داده و بار معنایی کنایی ظریفی به خود گرفته است؛ به طوری که گاه به تقدیر حتمی الهی و گاه به غمزهها و نگاههای نافذ معشوق تشبیه میشود که مانند تیر دل عاشق را هدف قرار میدهد. از سوی دیگر، در کاربرد عامتر کنایی، به معنای ملامت، سرزنش و نفرین نیز به کار رفته است.