یعنی چه
«بهر» واژهای فارسی به معنای نصیب، قسمت، سهم و حظ است و در نقش حرف اضافه به معنی برای، بهخاطر و جهت به کار میرود. در مقابل، «بحر» واژهای عربی است که به معنای دریا، آب بسیار و وسیع، و در اصطلاح ادبی به معنی وزن و قالب شعر استفاده میشود.
تلفظ
هر دو کلمه از نظر آوایی همآوا (همصدا) هستند و به صورت فتح اول و سکون دوم یعنی بَهر / bahr و بَحر / bahr خوانده میشوند، اما املای متفاوتی دارند.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول، عبارت «بهر و بحر» دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است که به عنوان راهنمای ترکیب سهم (بهر) و دریا (بحر) شناخته میشود.
به انگلیسی
با توجه به تفاوت معنایی، واژه فارسی بهر به انگلیسی Share یا Portion (در معنی سهم) و For (در معنی برای) ترجمه میشود. واژه عربی بحر نیز معادل Sea یا Ocean است.
به عربی
برای واژه فارسی «بهر» میتوان از معادلهای نَصيب و حَظّ (سهم) یا لأجلِ و بِسَبَب (برای) استفاده کرد. واژه «بحر» اصالتاً عربی است و به همان صورت البحر به کار میرود.
در قرآن
واژه فارسی «بهر» در قرآن کاربردی ندارد. اما واژه عربی «بحر» و مشتقاتش ۴۲ بار در قرآن کریم ذکر شدهاند که غالباً در مقابل «بَرّ» (خشکی) قرار میگیرد؛ مانند آیه ۷۰ سوره اسراء (...وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ...) و همچنین در داستان شکافتن دریا برای حضرت موسی (ع) و تلاقی دو دریا (مرج البحرین).
نماد چیست
واژه «بهر» در ادبیات نماد خاصی ندارد. اما «بحر» در ادبیات فارسی و عرفان نماد بیکرانگی، عظمت، ژرفا، پاککنندگی، بخشندگی و گاهی نماد دنیا یا حقیقت مطلق و معرفت الهی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل بهر و بحر
واژههای «بهر» و «بحر» دو کلمه کاملاً مجزا با ریشهها و معانی متفاوت هستند که تنها از نظر شنیداری و تلفظ به یکدیگر شباهت دارند (همآوا هستند). واژه اول یعنی «بهر» ریشه در زبان پهلوی و پارسی میانه دارد و به معنای سهم، نصیب، قسمت یا حرف اضافه «برای» و «به خاطر» استفاده میشود و مشتقاتی چون بهره و بهرهمندی دارد.
در مقابل، واژه «بحر» ریشهای عربی دارد و به معنای دریا یا اقیانوس است. این کلمه در اصطلاحات ادبی به معنای وزن شعر و در فرهنگ عامیانه در کنایه «تو بحر کسی رفتن» (دقت و تمرکز کردن) کاربرد دارد. همچنین این کلمه در قرآن کریم حضور پررنگی دارد و ۴۲ بار به کار رفته است.
بنابراین هنگام نگارش باید به املای آنها توجه دقیق داشت؛ چرا که «بهر» پیوند مستقیمی با تقسیم و منافع دارد و «بحر» نمایانگر عظمت آبها، اقیانوسها و مفاهیم عرفانی بیکرانگی است.