یعنی چه
این عبارت یک ترکیب اضافهٔ تشبیهی (آرایه ادبی) در شعر معاصر فارسی است که در آن «تشنگی» به یک «پرسش» تشبیه شده است. در واقع شاعر نیاز و طلبِ تشنه را به صورت یک سؤال مطرح میکند که پاسخ و سیرابی آن، آب (یا مجازاً هدایت و معصوم) است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ فارسی تشکیل شده است: «پُرسِش» با ضمهٔ پ و کسرهٔ س، به همراه کسرهٔ اضافه (-ِ)، و «تَشنَگی» با فتحتین بر روی ت و ن.
در جدول
این عبارت دقیقاً از ۹ حرف (پ + ر + س + ش + ت + ش + ن + گ + ی) تشکیل شده است و در جداول کلمات متقاطع به عنوان رمز یا پاسخِ معرفِ این ترکیب ادبی قیصر امینپور به کار میرود.
به انگلیسی
ترجمهٔ تحتاللفظی و دقیق این ترکیب در زبان انگلیسی به صورت عبارت فوق بیان میشود که در متون ادبی کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم تشبیهی، از ترکیب دو واژهٔ «سؤال» (پرسش) و «العطش» (تشنگی) استفاده میشود.
به فارسی
معادلها و برگردانهای روان فارسی این ترکیب ادبی شامل عباراتی همچون «خواهشِ تشنه»، «تقاضای آب» و «مسئلهٔ عطش» است که همگی بیانگر حالت طلب و نیاز شدید هستند.
جمعبندی و توضیح کامل پرسش تشنگی
عبارت «پرسش تشنگی» یک واژهٔ لغوی واحد یا اصطلاح سنتی نیست، بلکه یک ترکیب اضافهٔ تشبیهی خلاقانه و نوپرداز در شعر معاصر فارسی است. این ترکیب توسط شاعر برجسته، قیصر امینپور، در شعری به نام «آشنای غریبان» در مدح امام رضا (ع) به کار رفته که در کتابهای درسی ادبیات فارسی آموزش و پرورش نیز بازتاب یافته است. شاعر در بیت «پرسش تشنگی را تو آبی، جوابی / ریگهای بیابان تو را میشناسند»، با تشبیه تشنگی به یک پرسش، مظهر سیرابکنندگی و هدایت را به عنوان پاسخِ این نیاز معرفی میکند.
از نظر ریشهشناسی، هر دو واژهٔ سازندهٔ این ترکیب کاملاً اصیل و فارسی (ایران باستان) هستند؛ «پرسش» از مصدر پرسیدن (در پهلوی: pursishn) و «تشنگی» از واژهٔ تشنه (در پهلوی: tishnagh) گرفته شده است. این اصطلاح در متون عرفانی و ادبی نمادِ بارزِ «طلب، جستجوگری، فریادِ نیازِ انسان دردمند و اشتیاق او برای رسیدن به کمال، حقیقت و معرفت» به شمار میرود.