معنی
واژهٔ «قعر دریا» اشاره به عمیقترین و پایینترین نقطه در آبهای بزرگ دارد. این ترکیب از دو کلمهٔ «قعر» (ریشه عربی به معنی ته و ژرفا) و «دریا» (ریشه پارسی میانه) ساخته شده است. مترادفهای آن شامل کف دریا، ژرفای دریا، تکِ دریا و اعماق دریا هستند و متضاد آن سطح یا روی دریا نامیده میشود.
یعنی چه
عبارت قعر دریا در اصطلاح به تاریکترین، ناشناختهترین و گودترین بخشهای پهنههای آبی جهان اطلاق میشود که دسترسی به آن به دلیل فشار بالای آب و تاریکی مطلق، بسیار دشوار است.
جمله سازی
تلفظ
این ترکیب مضاف و مضافالیه با کسرۀ اضافه خوانده میشود: قَعر (Qar) + ِ (e) + دریا (Daryā).
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی همچون «عمیقترین جای دریا» یا «ته دریا»، عبارت ۷ حرفی «قعر دریا» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به بستر، کف و اعماق دریا از اصطلاحات فوق استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی کلمه «قاع» یا «اعماق» در ترکیب با «البحر» برای توصیف ژرفای دریا استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل قعر دریا
ترکیب اضافهٔ «قعر دریا» از دو واژه با ریشههای عربی (قعر) و پارسی میانه (دریا) تشکیل شده و دلالت بر ژرفترین و پایینترین نقطهی بستر آبهای آزاد دارد. این اصطلاح از نظر علمی به بستر اقیانوسی اشاره دارد که به دلیل فشار خردکننده و تاریکی مطلق، محیطی اسرارآمیز به شمار میرود. در ادبیات قرآنی نیز هرچند این واژه عیناً نیامده، اما در سوره نور از مفهوم «بَحْرٍ لُجِّيٍّ» (دریای عمیق و پهناور) برای تصویرسازی تاریکیهای مطلق استفاده شده است.
در ادبیات عرفانی و نمادشناسی شرقی، قعر دریا جایگاه مروارید ناب و گوهر شاهوار است؛ نمادی از حقیقت پنهان و معرفت باطنی که انسان تنها با غوطهوری و تحمل سختیهای فراوان میتواند به آن دست یابد. از سوی دیگر، در روانشناسی و نمادشناسی مدرن، اعماق و قعر دریا بازتابی از ضمیر ناخودآگاه انسان، زوایای تاریک و بخشهای کشفنشدهی روان به شمار میرود که نیاز به کاوش عمیق دارد.