یعنی چه
واژه مجنون در لغت به معنای شیفته، شیدا، دیوانه و سودازده است. از نظر ریشهشناسی به کسی گفته میشود که عقل او پنهان یا پوشانده شده باشد. در ادبیات، این کلمه یادآور شخصیت عاشقپیشه داستان لیلی و مجنون است که از شدت عشق، عقل و هوش خود را از دست داد.
تلفظ
این کلمه دارای سکون بر روی حرف جیم، ضمه بر روی حرف نون اول و کشیدگی در انتهای آن است که به صورت مَجنون تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع فارسی، وقتی طراحان سوال «نام مجنون» یا «نام اصلی مجنون» را مطرح میکنند، پاسخ مورد نظر واژه ۳ حرفی «قیس» (قیس بن الملوح) است که به عنوان شخصیت اصلی داستان شناخته میشود.
به انگلیسی
برای اشاره به نام خاص او از نگارش Qays استفاده میشود و برای بیان مفهوم و صفت مجنون، کلماتی نظیر Madman، Insane و Possessed به کار میروند.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد. نام او «قيس» و صفتش «مجنون» است که از ریشه ثلاثی مجرد (ج ن ن) به معنی پوشاندن مشتق شده است.
به فارسی
در برگردان یا معادلسازی این صفت به زبان فارسی، میتوان از واژههای اصیلی همچون شیدا، واله، دلباخته، دیوانه، سودازده و شیفته استفاده کرد که همگی مرتبهای از عشق افراطی را نشان میدهند.
نماد چیست
مجنون در ادبیات فارسی و عرفانی، نماد بارز عشق مطلق، افراطی و بیفرجام است. او مظهر عاشقی است که در راه رسیدن به معشوق از تمام مادیات، عقل ظاهری و حتی خویشتنِ خویش دست شسته و به مرتبه فنا فی المعشوق رسیده است.
جمعبندی و توضیح کامل نام مجنون در جدول
عبارت «نام مجنون در جدول» یکی از سوالات کلاسیک و پرتکرار در حل جدولهای کلمات متقاطع است. پاسخ دقیق ادبی به این سوال، واژه سهحرفی «قیس» است؛ چرا که نام اصلی این شخصیت افسانهای و تاریخی در ادبیات عرب و فارسی، قیس بن الملوح از قبیله بنیعامر بوده که به خاطر شدت عشق به لیلی، به مجنون (دیوانه و شیدا) معروف شد.
واژه مجنون علاوه بر جایگاه برجستهاش در منظومههای عاشقانه نظامی گنجوی، ریشهای عربی دارد و در قرآن کریم نیز ۱۱ بار به کار رفته است که در آنجا بستر کاربرد آن بیشتر به تهمتهای کافران به پیامبران بازمیگردد. در نمادشناسی ادبی، مجنون فراتر از یک نام، به یک کهنالگو برای عشق پاک، بیخویشتنی و گذشتن از عقل مصلحتاندیش در راه معشوق تبدیل شده است.