یعنی چه
اقعاء در لغت به معنی نشستن بر روی باسن است در حالی که ساقهای پا بالا نگاه داشته شده و فرد به دستهای خود در پشت سر یا زمین تکیه داده است (مانند نشستن سگ). در اصطلاح فقهی نیز به معنی قرار دادن سینه و انگشتان پا بر روی زمین و نشستن بر روی پاشنههای پا میباشد.
تلفظ
واژه اقعاء به کسر الف اول، سکون قاف و فتح عین به همراه الف و همزه پایانی تلفظ میشود: [اِقْ عاء].
در جدول
کلمه اقعاء در جدولهای کلمات متقاطع به عنوان پاسخ برای طریقه نشستن سگ یا نشستن مکروه در نماز مطرح میشود و ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این حالت از اصطلاحاتی چون squatting on the heels یا dog-like sitting استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی و از ریشه (ق ع ی) یا (ق ع و) در باب افعال است.
به فارسی
معادلهای فارسی یا واژههای نزدیک به آن شامل سگنشین، احتباز و احتفاز است.
در قرآن
این واژه در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما در احادیث نبوی و فقه اسلامی برای نهی از این شیوه نشستن در نماز کاربرد فراوان دارد.
جمعبندی و توضیح کامل اقعاء
واژه «اقعاء» یک اصطلاح لغوی و فقهی عربی است که وارد زبان فارسی شده و عمدتاً در متون دینی و فقهی برای توصیف شیوه خاصی از نشستن به کار میرود. در معنای لغوی، این حالت به نشستنی شبیه به سگ یا میمون اشاره دارد که فرد روی باسن مینشیند و دستها را تکیهگاه خود روی زمین قرار میدهد. در اصطلاح فقه فریقین، اقعاء به نشستن بر روی پاشنه پاها در حالی که انگشتان روی زمین هستند نیز اطلاق میشود.
این واژه گرچه در قرآن کریم ذکر نشده است، اما در احادیث و روایات اسلامی به وفور یافت میشود؛ به ویژه در روایاتی که نمازگزاران را از «اقعاء در نماز» نهی کردهاند، چرا که این حالت نماد نشستن حیوانات شمرده شده و با وقار و ادب نماز همخوانی ندارد. در مقابل این حالت، شیوه مستحب نشستن در نماز «تورک» نام دارد که نشستن بر ران چپ است.
در فرهنگ لغت و مسابقات جدول، اقعاء دقیقاً کلمهای پنجحرفی است که به عنوان معادل نشستن سگ یا حالت مکروه نشستن در نماز پرسیده میشود و شناخت ریشه و ابعاد فقهی آن به درک بهتر متون دینی کمک میکند.