یعنی چه
ذوالکفل ترکیبی عربی از دو واژه «ذو» (صاحب) و «کفل» (بهره و نصیب، یا کفالت و عهدهداری) است. در اصطلاح، نام یا لقب یکی از پیامبران یا صالحان بزرگ بنیاسرائیل است که به خاطر پاداش فراوان الهی یا متکفل شدن امور مردم به این نام خوانده شده است.
تلفظ
این واژه به صورت «ذو الْکِفْل» تلفظ میشود؛ در زبان فارسی معمولاً به صورت سرهم و با صدای «ذولْکِفْل» خوانده میشود که واو آن ساکن و کاف آن دارای کسره است.
در جدول
در جدول کلمات متقاطع، پاسخ به پرسشهایی مانند «از پیامبران صابر بنیاسرائیل» یا «پیامبری که نامش دو بار در قرآن آمده»، واژه ۷ حرفی «ذوالکفل» است. همچنین گاهی حزقیال یا حزقیل نیز به عنوان معادلهای آن مطرح میشوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این نام به صورتهای Dhu'l-Kifl یا Dhul-Kifl نگاشته میشود. در مطالعات تطبیقی ادیان، بسیاری از مورخان او را با حزقیال نبی یا همان Ezekiel در عهد عتیق برابر میدانند.
به فارسی
برگردان دقیق این عبارت عربی به فارسی «خداوندگار بهره» یا «کسی که سرپرستی امری را بر عهده دارد» است. از نظر تاریخی و در متون کهن فارسی، او را قرین یا همنام با «حزقیال» یا «عویدیا» دانستهاند.
در قرآن
نام ذوالکفل دو بار در قرآن کریم ذکر شده است. بار اول در سوره انبیاء آیه ۸۵ که در کنار اسماعیل و ادریس به عنوان یکی از صابران ستوده شده، و بار دوم در سوره ص آیه ۴۸ که در کنار اسماعیل و یسع در زمره نیکان و اخیار از او یاد شده است.
نماد چیست
ذوالکفل در فرهنگ قرآنی و اسلامی نماد بارز «صبر و بردباری»، «کظم غیظ یا کنترل خشم» و «تعهدپذیری» است. بر اساس روایات، او عهد سخت خود با پیامبر پیشین را مبنی بر روزهداری، شبزندهداری و دادخواهی بدون خشم، تا پایان عمر به کمال رساند.
جمعبندی و توضیح کامل ذوالکفل
ذوالکفل یکی از شخصیتهای برجسته و پیامبران ستوده شده در تاریخ ادیان ابراهیمی است که نام او صراحتاً در قرآن کریم ذکر شده است. این واژه در لغت به معنای کسی است که بهره فراوانی از رحمت الهی دارد یا عهدهدار سرپرستی و تکفل امور مردم شده است. بسیاری از مفسران و مورخان اسلامی، ذوالکفل را همان حزقیال نبی در عهد عتیق میدانند که هدایت بخشی از بنیاسرائیل را بر عهده داشت.
در آموزههای اسلامی و متون قرآنی، ذوالکفل جایگاه ویژهای به عنوان مظهر صبر، استقامت و وفای به عهد دارد. خداوند او را در کنار پیامبران بزرگی چون اسماعیل و ادریس از صابران و اخیار (نیکان) معرفی میکند. روایات تاریخی حکایت از آن دارند که او مسئولیت سنگین اداره جامعه و قضاوت میان مردم را تحت شرایطی سخت و بدون بروز هرگونه خشم پذیرفت و تا پایان عمر به این پیمان وفادار ماند.
از منظر ادبی و زبانی، این نام ریشه در زبان عربی دارد و همخانواده با کلماتی نظیر کفالت و کفیل است. شناخت ابعاد شخصیتی او نه تنها از حیث تاریخی و قرآنی اهمیت دارد، بلکه در فرهنگ عمومی و حل جدولهای کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه هفتحرفی کلیدی شناخته میشود.