یعنی چه
این واژه یک اصطلاح و فعل امر برای پوزشخواهی است که جهت درخواست گذشت، عفو و معذور داشتن فرد در قبال یک خطا یا کوتاهی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ دقیق این کلمه به صورت «سَامِحْنِي» است که از فعل امر «سامِحْ»، نون وقایه و ضمیر متصل «ي» تشکیل شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عبارات متداول عذرخواهی استفاده میشود.
به عربی
این کلمه اصالتاً عربی است و از ریشه ثلاثی «س م ح» در باب مفاعله ساخته شده است.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای بیان این حالت از عبارات مربوط به عفو و چشمپوشی استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی آن شامل عباراتی چون «مرا ببخش»، «از من درگذر» یا «به من بخشش کن» است. از واژههای همخانواده آن در فارسی میتوان به تسامح، سماحت و مسامحه اشاره کرد.
در قرآن
خود ساختار فعلی «سامحنی» یا مشتقات باب مفاعله از ریشه «سمح» در قرآن وجود ندارد. در متن قرآن برای طلب آمرزش و بخشش عمدتاً از ریشههای «غفر» (مانند اغفر لنا) یا «عفو» (مانند اعف عنا) استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل سامحنی
واژه «سامحنی» یک اصطلاح و فعل امر کاملاً عربی است که از ریشه ثلاثی مجرد «س م ح» (سمح) مشتق شده و با ورود به باب مفاعله، همراه با نون وقایه و ضمیر متصل سخنگو، ترکیب ساختاری «سامِح + ن + ي» را ساخته است. این عبارت در زبان عربی و متون مذهبی به معنای «مرا ببخش»، «از خطای من چشمپوشی کن» یا «مرا معذور بدار» به کار میرود.
با وجود کاربرد فراوان این ریشه در مفاهیمی چون مدارا و بخشندگی (مانند تسامح و سماحت) در زبان فارسی، خودِ لفظ «سامحنی» بیشتر در متون، اشعار، ادعیه و زبان گفتاری عربی رایج است. همچنین شایان ذکر است که این ساختار فعلی خاص در متن قرآن کریم به کار نرفته و کتاب آسمانی برای مفهوم پوزش و بخشش از واژگان دیگری بهره برده است.