یعنی چه
ترکیب عربی «وابن السبیل» در لغت به معنی «و پسر راه» یا همراهِ سفر است. در اصطلاح فقهی و عرفی، به مسافری گفته میشود که اگرچه ممکن است در شهر و وطن خود ثروتمند باشد، اما در طول سفر به دلایلی مانند دزدی، گم شدن مال یا اتمام مخارج، بیپول شده و توان بازگشت به وطن خود را ندارد و مستحق کمک مالی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه با حرکتها به صورت وَابْنِ السَّبِيلِ است که در زبان فارسی معمولاً به صورت سکون روی نون و سين نیز ادا میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم مسافر در راه مانده یا رهگذر از عبارات فوق استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد و از سه جزء «وَ» (حرف عطف)، «اِبْن» (پسر) و «اَلسَّبِيل» (راه/شاهراه) تشکیل شده است.
به فارسی
برابرهای فارسی این واژه شامل عباراتی چون درراهمانده، مسافر غریب، دروغربتمانده و رهگذر است که نشاندهنده وضعیت فرد مسافر در غربت است.
در قرآن
عبارت «ابن السبیل» ۸ بار در قرآن (آیاتی مانند بقره ۱۷۷ و ۲۱۵، نساء ۳۶، انفال ۴۱، توبه ۶۰، اسراء ۲۶، روم ۳۸، حشر ۷) آمده و به عنوان یکی از گروههای مستحق دریافت انفاق، زکات، خمس و صدقات معرفی شده است.
نماد چیست
این واژه نماد سمبلیک خاصی در ادبیات عامه ندارد، اما در فرهنگ اسلامی نمادی از همبستگی اجتماعی، مهماننوازی فرامرزهای جغرافیایی و لزوم تأمین امنیت و رفاه مسافران و غریبان در جامعه است.
جمعبندی و توضیح کامل وابن السبیل
واژه «وابن السبیل» یک ترکیب عربی قرآنی است که به زبان فارسی وارد شده و در لغت به معنای «پسر راه» یا همراه و ملازم سفر است. در اصطلاح، این کلمه به مسافری اطلاق میشود که در غربت و در حین سفر به دلایلی مانند سرقت شدن مال، گم کردن پول یا حوادث غیرمترقبه، مخارج خود را از دست داده و با وجود تمکن مالی در وطن خود، در غربت توانایی مالی برای بازگشت را ندارد.
این اصطلاح در فرهنگ اسلامی و آیات قرآن کریم جایگاه ویژهای دارد و دقیقاً ۸ بار در سورههای مختلف به آن اشاره شده است. قرآن کریم این گروه از افراد را در کنار یتیمان و مسکینان، مستحق دریافت انفاق، خمس و زکات دانسته تا سیستم حمایتی جامعه اسلامی مانع از درماندگی مسافران در بلاد غریب شود.
در حل جدول و مسابقات فرهنگی، پاسخ این کلمه دقیقاً ۱۰ حرف دارد. مفهوم نمادین این واژه نیز اشاره به همبستگی اجتماعی، روحیه مهماننوازی و لزوم حمایت از حقوق شهروندی مسافران و غریبان، فارغ از ملیت و جایگاه اصلی آنها دارد.