یعنی چه
المفهم واژهای اصالتاً عربی است که در متون کهن فارسی به کار میرود. این کلمه با توجه به حرکتگذاری دو معنا دارد: در حالت اسم فاعل (مُفْهِم) به معنی تفهیمکننده، بیانکننده و کسی است که مطلبی را برای دیگران روشن میکند؛ در حالت اسم مفعول (مُفْهَم) به معنی فهمانده شده و آنچه که مورد درک و دریافت قرار گرفته است.
تلفظ
این کلمه به دو صورت تلفظ میشود: اول به صورت اسم فاعل یعنی اَلْ-مُفْ-هِم (Al-Mofhem) و دوم به صورت اسم مفعول یعنی اَلْ-مُفْ-هَم (Al-Mofham).
در جدول
در کلمات متقاطع، واژه «المفهم» به عنوان پاسخ ۶ حرفی برای راهنماهایی مثل «تفهیمکننده» یا «روشنگر عربی» استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از ریشه «ف هـ م» در باب افعال ساخته شده و به معنای آشکارکننده و منتقلکننده فهم به دیگران است.
به فارسی
برابرهای دقیق فارسی این کلمه شامل واژههایی چون فهماننده، روشنگر، بیانکننده، آموزنده و یاددهنده است که مفهوم انتقال دانش یا درک را میرسانند.
در قرآن
عین واژه «المفهم» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما ریشه فعلی آن در آیه ۷۹ سوره انبیاء به صورت «فَفَهَّمْنَاهَا سُلَيْمَانَ» (پس آن داوری را به سلیمان فهماندیم) دیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل المفهم
واژه «المفهم» یک اسم مشتق عربی از ریشه «فهم» است که به واسطه متون ادبی و دینی کهن به زبان فارسی راه یافته است. این کلمه با دو خوانشِ اسم فاعل (مُفْهِم) و اسم مفعول (مُفْهَم) به ترتیب به معنای «انتقالدهنده فهم و روشنگر» و «مفهومِ درکشده» میباشد و نقشی وصفی در عبارات دارد.
در تاریخ و سنت اسلامی، این واژه به دلیل کاربرد در نام کتابهای علمی و حدیثی به شهرت رسیده است که بارزترین نمونه آن، کتاب «المفهم لما اشکل من تلخیص کتاب مسلم» نوشته ابوالعباس قرطبی است. این کلمه در جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک لغت ۶ حرفی و معادل واقفیبخش شناخته میشود.