یعنی چه
این کلمه یک عبارت فعلی ترکیبی مشتقشده از زبان عربی است که از سه بخش «فَـ» (حرف عطف به معنی پس)، «بَرَّأَ» (فعل ماضی به معنی پاک و تبرئه کرد) و «هُ» (ضمیر متصل مفعولی به معنی او را) تشکیل شده است. این عبارت ترکیبی معمولاً به صورت کلاسیک تعریف میشود و برای اشاره به پاک شدن فردی از یک عیب، بیماری یا اتهام ناروا به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت فَبَرَّأَهُ (fa-barra'ahu) با تشدید روی حرف ر و فتحه بر روی سایر حروف پیاپی همراه با ضمیر مفعولی پایانی است.
در جدول
این کلمه ۵ حرف دارد و در حل جدولهای متقاطع یا شرح در متن، به عنوان پاسخ عبارت قرآنیِ مربوط به پاکدامنی و رفع آزار از حضرت موسی (ع) شناخته میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت اغلب به صورت بازگرداندن بی گناهی یا تبرئه کردن توسط خداوند (با ضمیر He بزرگ) ترجمه میشود.
به عربی
این عبارت خود ساختاری کاملاً عربی دارد و ریشه ثلاثی مجرد آن «ب ر أ» (برء) است که در باب تفعیل به صورت فعل ماضی با ضمیر متصل کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این عبارت ترکیبی شامل جملاتی نظیر «پس او را پاک ساخت»، «پس او را تبرئه کرد» یا «پس او را مبرا نمود» است که مفهوم رفع اتهام را میرسانند.
نماد چیست
این عبارت یک ساختار فعلی و گزارش یک رویداد قرآنی است و نماد مادی یا اسطورهای خاصی ندارد؛ اما در اصطلاح و فرهنگ اسلامی میتواند نمادی ارزشمند از تجلی حقیقت، بیگناهی و حفظ آبروی مؤمنان در برابر شایعات باشد.
جمعبندی و توضیح کامل فبراه
کلمه «فبراه» (یا با نگارش کامل قرآنی فَبَرَّأَهُ) یک واژه مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه یک عبارت فعلی ترکیبی مأخوذ از زبان عربی است. این کلمه از حرف عطف، فعل ماضی باب تفعیل و ضمیر مفعولی ساخته شده و به معنای «پس خداوند او را پاک و تبرئه کرد» است.
این عبارت دقیقاً یکبار در قرآن کریم و در آیه ۶۹ سوره مبارکه احزاب به کار رفته است. این آیه به ماجرای رفع تهمتهای بنیاسرائیل از حضرت موسی (ع) و تجلی پاکدامنی و آبرومندی ایشان نزد پروردگار اشاره دارد.
از نظر ساختار لغوی، ریشه این کلمه «برء» است و با واژههای رایجی همچون تبرئه، برائت، مبرّا و ابراء همخانواده است. در جدول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک واژه ۵ حرفی با مفهوم قرآنی تبرئه شناخته میشود.