یعنی چه
الههپرستی به معنای گرایش مذهبی یا سنتی باستانی است که در آن خدایان مؤنث (ایزدبانوان) به عنوان مظهر باروری، زمین، خردمندی، عشق و طبیعت مورد ستایش و تکریم قرار میگیرند. این پدیده در دوران باستان و پیش از ظهور ادیان توحیدی در بسیاری از تمدنها رواج داشته است.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت «اِ لـا هِ پَ رَ سْ تی» [elāhe-parasti] است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، این واژه دقیقاً ۹ حرف دارد. واژههای هممعنی دیگر مانند ایزدبانوپرستی یا شرک نیز بسته به تعداد حروف جدول کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی متداولترین اصطلاح برای این مفهوم Goddess worship است.
به فارسی
معادلهای فارسی و واژگان جایگزین آن عبارتند از: ایزدبانوپرستی، بتپرستی (از نگاه ادیان ابراهیمی)، الوهیت مؤنث و شرک (عقیده داشتن به ارباب انواع).
در قرآن
خودِ ترکیب «الههپرستی» در متن قرآن نیامده است، اما ریشه آن در قالب واژه «آلِهَة» (خدایان دروغین) بارها ذکر شده است. همچنین در آیه ۱۹ سوره نجم، پرستش الهههای مؤنث دوران جاهلیت عرب مانند «لات، عزی و منات» به صراحت نکوهش شده است.
نماد چیست
این آیین معمولاً با تندیسهای باروری باستانی (مانند ونوس ویلندورف)، نماد مادر زمین (خاک و طبیعت) و در سنتهای نئوپاگان با نماد «ماه سهگانه» (نشاندهنده سه مرحله زندگی الهه: دوشیزه، مادر و پیرزن) شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل الهه پرستی
الههپرستی یکی از کهنترین اشکال دینداری در تاریخ بشر است که ریشه در دوران پیش از تاریخ و تمدنهای باستانی دارد. در این نظامهای عقیدتی، بر خلاف ادیان توحیدیِ پدرسالار، الوهیت و منشأ آفرینش، باروری و خرد در قالب یک یا چند موجود مؤنث (ایزدبانو) تصویر میشده است. این رویکرد پیوند عمیقی با تکریم طبیعت، زمین و چرخههای حیات داشته است.
از دیدگاه واژهشناسی، این اصطلاح ترکیبی از «الهه» (واژه عربی به معنای خدای مؤنث) و «پرستی» (حاصل مصدر فارسی از ریشه پهلوی پرستیدن) است. در ادبیات دینی و لغتنامههای سنتی مانند دهخدا، این پدیده گاه مترادف با اعتقاد به ارباب انواع، شرک یا بتپرستی قلمداد شده است، چرا که با اصل توحید و یگانهپرستی در تضاد است.
امروزه در مطالعات اسطورهشناسی، باستانشناسی و حتی برخی جنبشهای نوپدید معنوی (مانند ویکان و نئوپاگانیسم)، بررسی الههپرستی و نمادهای آن مانند مجسمههای ونوس باستانی و ماه سهگانه، اهمیت بالایی دارد و به عنوان ابزاری برای درک نگاه انسان پیشین به مفاهیمی چون زایندگی، مرگ، بازآفرینی و جایگاه زن در جهان هستی مورد تحلیل قرار میگیرد.