یعنی چه
این اصطلاح از دو واژهٔ «معتدل» (میانهرو و متوازن) و «کامل» (بینقص و تمام) تشکیل شده است. در حوزههای مختلف کاربردهای دقیقی دارد؛ در فلسفه و عرفان اشاره به جامعیت صفات و اعتدال تام دارد، در طب سنتی نشاندهندهٔ بهترین و متوازنترین حالت مزاجی یک اندام است و در موسیقی به سیستم کوک پیشرفتهای (Equal Temperament) اطلاق میشود که فواصل یک اکتاو را به ۱۲ نیمپرده کاملاً مساوی تقسیم میکند.
تلفظ
تلفظ این ترکیب وصفی به صورت مُعـتَـدِل [mo'tadel] (با فتح تاء و کسر دال) همراه با نقش تبعی مضافالیه یا صفت به کلمهٔ کامِل [kāmel] متصل میشود.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد و به مفاهیمی چون میانهروی تام یا کوک مساوی موسیقی اشاره میکند.
به انگلیسی
بسته به متن مورد نظر، در مباحث فنی موسیقی از اصطلاح Equal Temperament و در مفاهیم عمومی و فلسفی از عبارت Perfectly Balanced استفاده میشود.
به فارسی
از آنجا که هر دو واژه ریشه عربی دارند، میتوان در زبان فارسی سره یا روان از ترکیبهایی نظیر «برابرایستادهٔ تام»، «سرشتِ خوشترازو» یا «میانهحالی بیکاستی» برای انتقال این مفهوم استفاده کرد.
نماد چیست
برای خود ترکیب «معتدل کامل» نماد سنتی یا باستانی ثبتنشده است؛ اما در نشانهشناسی انتزاعی، «ترازو» به عنوان نماد اعتدال و عدالت، و «دایرهٔ کامل» به عنوان نماد کمال و بینقصی، معرف این مفهوم هستند.
جمعبندی و توضیح کامل معتدل کامل
عبارت «معتدل کامل» یک ترکیب وصفی است که هرچند به عنوان یک مدخل مستقل در لغتنامههای کلاسیک مانند دهخدا و معین ثبت نشده است، اما کاربرد فلسفی، طبی و هنری برجستهای دارد. این واژه از دو ریشه عربی «عدل» و «کمل» وارد زبان فارسی شده و نشاندهنده رسیدن به اوج توازن و زدودن هرگونه افراط و تفریط است.
در حوزه موسیقی غربی، این اصطلاح به عنوان برابری برای Equal Temperament به کار میرود که انقلابی در کوک سازهای کلاویهای ایجاد کرد و اجازه داد آهنگسازان در تمامی گامها بدون بدصدا شدن ساز بنوازند. در ابعاد عرفانی و سنتی نیز، این حالت اشاره به نقطه ایده آل مزاج یا مرتبه انسانی دارد که تمامی صفات در او به زیباترین تناسب رسیدهاند.