ناصبی یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل ناصبی

واژه ناصبی در فرهنگ اسلامی و فقه شیعه به معنای کسی است که پرچم دشمنی با خاندان پیامبر (ص) و به ویژه امام علی (ع) را برافراشته و کینه خود را علنی می‌کند. این اصطلاح از ریشه عربی «نصب» گرفته شده که به معنای برپا کردن عداوت است. در طول تاریخ، این عنوان بیشتر به گروه‌های خاصی از خوارج یا بنی‌امیه که به سبّ و لعن امامان می‌پرداختند، اطلاق می‌شده است.

نکته بسیار مهم در تبیین این مفهوم، تفکیک آن از جامعه عمومی اهل سنت است. در فقه و کلام شیعه، عموم مسلمانان و اهل سنت به هیچ وجه ناصبی به شمار نمی‌روند، زیرا آن‌ها محب و دوستدار اهل بیت پیامبر هستند. ناصبی‌گری صرفاً مختص به کسانی است که بغض و عداوت آشکار و فعال با این خاندان دارند و احکام فقهی خاصی نیز در متون دینی برای آن‌ها بار شده است.

از نظر قرآنی نیز اگرچه خود کلمه ناصبی وجود ندارد، اما صفت «ناصبه» در سوره غاشیه به کار رفته که در تفاسیر روایی، به تلاشی بیهوده و عبادتی بدون ولایت تعبیر شده است که خستگی دنیا و عذاب آخرت را به همراه دارد.