معنی
واژه چاشت دو معنی اصلی و مرتبط دارد: نخست به بازه زمانی میان طلوع خورشید تا ظهر (حدود ساعت ۱۰ تا ۱۲ صبح) اشاره میکند و دوم، به وعده غذایی یا میانوعده مفصلی که در این زمان مصرف میشود.
یعنی چه
در فرهنگ سنتی و ادبیات فارسی، چاشت اصطلاحی است برای توصیف زمان اوج فعالیت صبحگاهی و خوراکی که برای تجدید قوا در این ساعت میل میکنند. این واژه کلاسیک و اصیل، امروزه در برخی مناطق مانند خراسان همچنان به عنوان وعده ناهار یا غذای پیش از ظهر به کار میرود.
تلفظ
این کلمه با فتح حرف چ، سکون الف، ش و ت خوانده میشود و ریشه در زبان پارسی میانه دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند غذای میانروز، طعام نیمروز یا بخشی از روز به عنوان راهنما آمده و پاسخ آن چاشت با ۴ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه ترکیبی Brunch دقیقترین معادل برای وعده غذایی چاشت است.
به عربی
در متون عربی و قرآنی، کلمه ضحی برای اشاره به این بازه زمانی و غداء برای این وعده غذایی استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل چاشت
واژه «چاشت» یکی از اصیلترین کلمات زبان فارسی است که ریشه در پهلوی دارد و با مفهوم چشیدن و غذا دادن پیوند خورده است. این واژه هم به یک موقعیت زمانی خاص در روز (بین طلوع آفتاب تا ظهر) و هم به خوراک مفصلی که در این ساعات برای تجدید قوا خورده میشود، اطلاق میگردد.
در ادبیات کهن فارسی، چاشت نمادی از آغاز روشنایی حقیقی روز و برکت است و در برگردانهای قرآنی معادل واژههایی چون ضحی و غداء قرار میگیرد. امروزه اگرچه کاربرد آن در شهرهای بزرگ کمتر شده، اما در بسیاری از گویشهای محلی ایران همچنان زنده و رایج است.