معنی
شلوار جامهای است که بخش پایینتنه بدن انسان از کمر تا مچ یا قوزک پا را میپوشاند و هر کدام از پاهای انسان در لولهای پارچهای (پاچه) قرار میگیرد. این پوشاک امروزه یکی از اساسیترین بخشهای لباس روزمره در سراسر جهان است.
یعنی چه
در اصطلاح عام و فرهنگ لغات، شلوار به معنای تنبان، پاجامه یا جامه پایینی است که مردان و زنان برای پوشش، حفظ حیا و راحتی در کار و زندگی روزمره به تن میکنند.
مترادف
در متون کهن و گویشهای مختلف زبان فارسی، برای این واژه از مترادفهایی چون ازار، تنبان و پاجامه (پایجامه) استفاده شده است.
هم خانواده
واژگانی که با تکواژ شلوار ساخته شدهاند عمدتاً به انواع مختلف این پوشاک یا صفات مرتبط با آن اشاره دارند.
ریشه
این واژه کاملاً ایرانی و پارسی اصیل است که در فارسی میانه به صورت šalwār وجود داشته است. در منابع سنتی آمده که این کلمه مرکب از «شَل» (به معنی ران) و «وار» (پسوند نسبت) است؛ یعنی جامه مربوط به ران. این واژه از فارسی به زبانهای عربی (سروال)، ترکی، ارمنی و کردی نیز وام داده شده است.
جمله سازی
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به طراحان سؤال که معادل تنبان، جامه پایینی یا پوشاک پایینتنه را میخواهند، کلمه ۵ حرفی «شلوار» جای میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به جغرافیا از کلمات Trousers یا Pants استفاده میشود. همچنین واژه سروال در عربی و شلوار در ترکی مستقیماً از همین واژه فارسی وام گرفته شدهاند.
جمعبندی و توضیح کامل شلوار
واژه «شلوار» یکی از اصیلترین نامهای پوشاک در زبان فارسی است که ریشه در دوران باستان و ایران کهن دارد. این جامه که برای پوشاندن پایینتنه از کمر تا مچ پا طراحی شده، به دلیل ساختار دوپاچهای خود در گذشته نمادی از آمادگی برای سوارکاری، رزم و کارهای پرتحرک بوده و از فرهنگ ایرانی به بسیاری از زبانهای منطقه مانند عربی و ترکی راه یافته است.
در فرهنگ عامه و ادبیات کنایی ایران، شلوار فراتر از یک پوشش ساده، گاهی نماد استقلال مادی، حیا، حفظ ظاهر و مردانگی به شمار میرود. امروزه این واژه با مشتقاتی نظیر شلوارک و زیرشلواری، بخش جداییناپذیری از ادبیات روزمره و صنعت پوشاک فارسیزبانان را تشکیل میدهد.