یعنی چه
واژه قضاعه در لغتنامههای کهن به چند معنی آمده است؛ در معنای عام به جانور «سگ آبی» یا «یوز» اطلاق میشود و همچنین به معنای گرد و غبار نرم و پراکنده یا خاکی است که از پای دیوار میریزد. در معنای خاص و تاریخی، قضاعه نام جد بزرگ یکی از مشهورترین و پرجمعیتترین قبایل باستانی شبهجزیره عربستان (بنیقضاعه) است.
تلفظ
این کلمه به صورت قُضاعَه (Qudā'ah) تلفظ میشود؛ یعنی با ضمه روی حرف قاف، الف مدی بعد از ضاد، و فتح یا سکون حرف عین در پایان واژه.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر طراح سؤال به دنبال نام قبیلهای باستانی در عربستان یا معادل قدیمی «سگ آبی» باشد، پاسخ پنجحرفی آن «قضاعه» است.
به انگلیسی
با توجه به زمینه متن، اگر منظور جانور سگ آبی باشد از واژه Otter استفاده میشود و اگر اشاره به نام قبیله و تبار تاریخی آن باشد، به صورت Quda'a یا Qudaah نگاشته میشود.
به فارسی
برابرهای دقیق این واژه در زبان فارسی با توجه به کاربرد آن شامل «سگ آبی»، «یوز» و «غبار باریک» است که در متون کهن و ترجمه منابع عربی به کار رفتهاند.
در قرآن
واژه قضاعه در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، در کتب علوم قرآنی و تاریخ اسلام ذکر شده که برخی از قبایل شاخهٔ قضاعه (مانند قبیله بَلیّ) دارای لهجهای خاص بودهاند که برخی از واژگان قرآن موافق با گویش و لهجه آنهاست.
نماد چیست
در فرهنگ و تاریخ شبهجزیره، قبیله قضاعه نمادی از گسترش، قدرت و جنگاوری در مناطق شمالی و غربی عربستان بود. همچنین در تاریخنگاری اسلامی، این نام نمادی از چالشها و اختلافات بزرگ تبارشناسی است، چرا که مورخان در یمنی (قحطانی) یا عدنانی بودن نسب این قبیله اختلافنظر فراوانی داشتهاند.
جمعبندی و توضیح کامل قضاعة
واژه قضاعه یکی از کلمات اصیل عربی است که به متون لغوی، تاریخی و ادبی زبان فارسی راه یافته است. این کلمه در اصل واژهای چندمعنایی است که در طبیعت به جانورانی مانند سگ آبی و یوزپلنگ وحشی یا پدیدههای طبیعی مثل غبار نرم اشاره دارد؛ اما بیشترین شهرت خود را وامدار تاریخ باستان شبهجزیره عربستان است.
در کاربرد تاریخی، قضاعه نام تبار بزرگ و شاخصی از قبایل عرب است که نقش مهمی در حوادث پیش از اسلام و فتوحات اسلامی داشتند. شناخت این واژه عمدتاً برای پژوهشگران متون کهن، تاریخ اسلام و علاقهمندان به حل جدولهای کلمات متقاطع اهمیت دارد.