یعنی چه
لعاب کدر (یا لعاب اپک) به پوشش شیشهای، مات و غیرشفافی گفته میشود که روی ظروف سفالی یا کاشی پخته میشود. این نوع لعاب به دلیل داشتن ذرات معلق کدرکننده مانند اکسید قلع یا زیرکونیوم، مانع از عبور نور شده و رنگ، تیرگی یا عیوب بدنه خاک رس زیرین را کاملاً مخفی و پنهان میکند. این واژه کاملاً کلاسیک و تخصصی است.
تلفظ
تلفظ دقیق این ترکیب به صورت «لُعابِ کَدِر» (lo'āb-e kadar) است. واژه لعاب از ریشه عربی به معنی ماده چسبنده یا شیشهای و کدر نیز از ریشه عربی به معنی تیره و غیرشفاف است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، پاسخ دقیق برای اصطلاح سفالگری غیرشفاف، «لعاب کدر» با ۷ حرف یا «لعاب اپک» است.
به انگلیسی
در صنایع سرامیک و سفالگری بینالمللی، از اصطلاح Opaque Glaze برای معرفی این نوع پوشش استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای این مفهوم از ترکیبهای Opak Sır یا Mat Sır استفاده میشود.
نماد چیست
در هنر و نمادشناسی سرامیک، لعاب کدر نمادی از پوشاندن عیوب و نقصها، ایجاد یکدستی، رازداری و پایدارسازی است؛ چرا که برخلاف لعاب شفاف، لایهای محافظ و استوار میکشد تا عیوب خاک رسِ زیرین پنهان بماند.
جمعبندی و توضیح کامل لعاب کدر
لعاب کدر که در اصطلاح علمی و تخصصی به آن لعاب اپک (Opaque Glaze) نیز گفته میشود، یکی از مهمترین و کاربردیترین ترکیبات در هنر و صنعت سفالگری، سرامیک و کاشیسازی است. این لعاب به دلیل دارا بودن مواد کدرکننده خاص نظیر اکسید قلع یا زیرکونیوم در فرمولاسیون شیمیایی خود، خاصیت بازتاب و مسدودسازی نور را دارد. در نتیجه، پس از پخت در کوره، لایهای کاملاً غیرشفاف و یکدست روی سازه ایجاد میکند که اجازه نمیدهد تیرگی یا عیوب ساختاری بدنه خاک رس دیده شود.
از نظر تاریخی، ابداع این تکنیک به سفالگران باستان در جهان اسلام بازمیگردد. آنها با استفاده از لعاب قلع موفق شدند ظروفی با پوشش سفید و درخشان بسازند تا به بازسازی و شبیهسازی ظروف چینی سفید وارداتی بپردازند و بدنه سرخ یا تیره سفالهای محلی را کاملاً مخفی کنند. این واژه از ترکیب دو کلمه لعاب و کدر با ریشههای عربی ساخته شده و نمادی از رازداری و حفاظت است.