یعنی چه
واژه قرطاس (که گاه در زبان عامه یا متون به صورت قرطسا نیز یاد میشود) در اصل به معنی ورق، طومار، پاپیروس یا هر نوع مادهای است که در گذشته برای نوشتن و مکتوب کردن عبارات و کتابها به کار میرفته است. این کلمه یک واژه وامگرفته از ریشه یونانی است که وارد زبان عربی و سپس فارسی شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت قِرْطاس (با کسر قاف و سکون راء) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند قرطسا یا قرطاس به عنوان پاسخ برای راهنماهای 'کاغذ'، 'طومار'، 'پوست نوشته' یا 'صحیفه' به کار میروند.
به انگلیسی
معادلهای انگلیسی این واژه با توجه به بافتار تاریخی و معنایی آن شامل Paper (کاغذ مدرن)، Papyrus (پاپیروس باستان) و Scroll (طومار مکتوب) است.
به فارسی
در زبان فارسی دقیقترین معادلهای این واژه شامل کاغذ، ورق، صحیفه و دفتری است که برای ثبت و نوشتن مطالب استفاده میشود.
در قرآن
این واژه در قرآن کریم دو بار در سوره انعام به کار رفته است؛ یک بار در آیه ۷ به صورت مفرد (قِرْطاس) به معنی کاغذی که روی آن کتاب نازل شود، و یک بار در آیه ۹۱ به صورت جمع (قَراطِیس) که به پارهکاغذها و اوراق جدا از همِ تورات اشاره دارد که یهود برخی را آشکار و بسیاری را کتمان میکردند.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی، 'قرطاس و قلم' در کنار هم به عنوان نمادی از ثبت حقیقت، رساندن وحی، عقلانیت، علمآموزی و ساختار دیوانی و اداری شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل قرطسا
واژه قرطسا (یا در اصل قرطاس) از واژههای کهن و وامگرفته از ریشه یونانی «خارتیس» است که به مرور زمان وارد زبان عربی و فرهنگ اسلامی شده است. این کلمه به معنای هرگونه بستر مکتوب مانند کاغذ، پاپیروس و طومار است که ابزار اصلی ثبت دانش و انتقال پیام بوده است.
در قرآن کریم از این واژه برای اشاره به کتابت مکتوب و اوراق استفاده شده که نشاندهنده اهمیت ثبت و ضبط مفاهیم در صدر اسلام است. در ادبیات فارسی نیز همواره در کنار قلم، نمادی از خردورزی، علم و ماندگار کردن معرفت به شمار میرود.