یعنی چه
واژهٔ جانبدار به کسی یا جریانی گفته میشود که در یک موضوع، بحث یا رقابت، بیطرف نبوده و به سمت و سوی یکی از طرفین گرایش دارد. این فرد با تعصب یا تمایل شخصی، به دفاع و پشتیبانی از یک دیدگاه یا گروه خاص میپردازد.
تلفظ
این واژه از ترکیب «جانب» (عربی) به سکون نون و کسرهٔ ب، و «دار» (فیسی، بن مضارع داشتن) ساخته شده و به صورت jāneb-dār تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ «جانب دار» به عنوان پاسخ برای راهنماهایی همچون «طرفدار»، «حامی» یا «پشتیبان» به کار میرود و دقیقاً دارای ۷ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن متن، برای مفهوم جانبدار از واژگان Biased (دارای سوگیری منفی یا مثبت) و Partial (متمایل به یک سو) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژهٔ «مُتَحَیِّز» دقیقترین معادل برای مفهوم جانبداری و سوگیری است. همچنین کلماتی مثل متحزب نیز به معنای متمایل شدن به یک حزب و گروه کاربرد دارند.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنی اصیل فارسی برای این مفهوم عبارتند از: هوادار، پشتیبان، یاور، طرفدار و مدافع. این واژهها نشاندهندهٔ کسی هستند که در کنار یک شخص یا ایده میایستد.
جمعبندی و توضیح کامل جانب دار
واژهٔ «جانبدار» از دیدگاه ساختاری یک کلمهٔ مرکب (عربی - فارسی) است که از بخش عربی «جانب» به معنی سو و جهت، و بخش فارسی «دار» از مصدر داشتن تشکیل شده است. لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین این واژه را به معنای حامی، پشتیبان و کسی که به یک گروه یا دیدگاه خاص تمایل دارد معنا کردهاند. این کلمه در مقابل مفهوم «بیطرف» قرار میگیرد.
اگرچه خود این واژهٔ ترکیبی در قرآن کریم نیامده است، اما ریشهٔ آن یعنی «جانب» در آیاتی مانند آیه ۸۳ سوره اسراء به کار رفته است. در کاربردهای روزمره و ادبی، جانبدار بودن هم میتواند به معنای مثبتِ وفاداری و حمایتگری باشد و هم به معنای منفیِ داشتن سوگیری و قضاوت غیرمنصفانه تعبیر شود.