یعنی چه
تثلیث در لغت به معنای «سه کردن» یا «سهگانگی» است. در اصطلاح الهیات مسیحی، این مفهوم به معنای باور به خدای یگانه است که در سه شخص یا اقنوم متمایز اما همذات (پدر، پسر و روحالقدس) جلوهگر شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب واژگانی به صورت «تَثْلیثِ مُقَدَّس» است که واژهٔ اول از ریشهٔ عربی ثَلاثه گرفته شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «تثلیث مقدس» با ۹ حرف است. همچنین ممکن است از کلماتی چون سهگانگی یا اقانیم ثلاثه استفاده شود.
به انگلیسی
معادل اصلی و رایج این اصطلاح الهیاتی در زبان انگلیسی Trinity یا Triunity است که به مفهوم سهگانگی اشاره دارد.
به فارسی
برگردان و معادلهای فارسی این واژه شامل «سهگانگی»، «سهگانگی مقدس» و در ساختارهای متون کلامی قدیمیتر «اقانیم ثلاثه» است.
در قرآن
خود واژهٔ «تثلیث» در متن قرآن نیامده است، اما قرآن کریم صراحتاً مفاهیم این اعتقاد را نقد و رد کرده است؛ از جمله در آیه ۱۷۱ سوره نساء که میفرماید «وَلَا تَقُولُوا ثَلَاثَةٌ» (و نگویید سهگانه است) و آیه ۷۳ سوره مائده که تکفیر میکند کسانی را که خدا را سومین شخص از سه تا بدانند.
نماد چیست
در تاریخ هنر و الهیات مسیحی، برای تجسم این مفهوم از نمادهای هندسی و طبیعی مانند مثلث متساویالاضلاع (سادهترین نماد)، گره سهگانه (سه کمان متداخل)، سپر ایمان و برگ شبدر (که سن پاتریک از آن برای توضیح سه بخشِ یک برگ واحد استفاده میکرد) استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تثلیث مقدس
تثلیث مقدس یکی از بنیادیترین و در عین حال پیچیدهترین دکترینهای کلامی در دین مسیحیت است. این مفهوم بیانگر آن است که ذات الهی واحد است، اما این ذات واحد در سه اقنوم یا شخص متمایز یعنی خداوندا پدر، خدای پسر (عیسی مسیح) و روحالقدس تجلی مییابد. مسیحیان این نظام را به معنای شرک یا چندخدایی نمیدانند، بلکه آن را اسرارآمیزترین جلوه از توحید در عین کثرت توصیف میکنند.
در مقابل، دیدگاه اسلامی و قرآنی به طور قاطع با این مفهوم مرزبندی دارد. قرآن کریم در آیات متعددی از جمله در سورههای نساء و مائده، تفکر سهگانگی را به شدت نقد کرده و بر توحید مطلق و یگانگی بیهمتای خداوند تأکید میورزد. این تفاوت دیدگاه یکی از اصلیترین محورهای مباحثات کلامی میان اسلام و مسیحیت در طول تاریخ بوده است.