یعنی چه
عبارت «بحد ذاتها» یک ترکیب تعبیری و اصطلاح فلسفی، منطقی و ادبی است که برای اشاره به ماهیت مستقل یک پدیده یا موضوع (با مرجع مؤنث) به کار میرود؛ به این معنی که آن چیز بدون اتکا به شرایط، متعلقات یا عوامل بیرونی، دارای ارزش، اعتبار یا ویژگی خاصی است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «بِ حَدْ دِ زا تِ ها» است که تشدید روی حرف «د» قرار میگیرد.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدول «بحد ذاتها» با ۸ حرف است. معادلهای دیگری مانند «فی نفسه» یا «به خودی خود» نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی از اصطلاح لاتین Per se یا عبارات ترکیبی In itself برای رساندن این مفهوم استفاده میشود.
به عربی
این عبارت ریشه در زبان عربی دارد و به همین صورت یا به شکل «فی حد ذاتها» در متون عربی به کار میرود.
به فارسی
برگردانهای دقیق و سره فارسی این عبارت شامل «بهخودیخود»، «در اصل»، «مستقلاً» و «به تنهایی» است.
در قرآن
عبارت ترکیبی «بحد ذاتها» یا «فی حد ذاته» به عنوان یک اصطلاح در قرآن نیامده است؛ هرچند کلمات سازنده آن مانند «حدود» (تِلْکَ حُدُودُ اللَّهِ) و «ذات» (عَلِیمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ) به صورت جداگانه در آیات دیده میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل بحد ذاتها
عبارت «بحد ذاتها» یک ترکیب لغوی تعبیری با ریشه عربی است که به ادبیات رسمی، فلسفی و منطقی زبان فارسی وارد شده است. این اصطلاح زمانی به کار میرود که بخواهیم یک پدیده، ایده یا موضوع را به طور کاملاً مستقل و بدون در نظر گرفتن ضمایم، نتایج، یا تأثیرات بیرونی آن بررسی کنیم. ضمیر «ها» در انتهای آن نشان میدهد که مرجع این عبارت مؤنث یا غیرعاقلِ جمع است؛ مثلاً وقتی میگوییم «این نظریه بحد ذاتها درست است».
از نظر معنایی، این واژه مترادف دقیق اصطلاحاتی چون «فینفسه» و «بهخودیخود» است و در نقطه مقابل مفاهیمی مثل «عرضی»، «بالغیر» یا «به تبع دیگری» قرار میگیرد. این عبارت در حوزه فلسفه و منطق برای تفکیک ذات یک شیء از عوارض بیرونی آن کاربرد فراوانی دارد.
در فرهنگهای واژگان و جداول کلمات متقاطع، این ترکیب به عنوان یک کلیدواژه ۸ حرفی شناخته میشود. با وجود ساختار عربی، این ترکیب خاص به صورت یکجا در متن قرآن وجود ندارد و یک اصطلاح انتزاعی علمی و ادبی است که در قرون پس از نزول قرآن و با گسترش تفکر منطقی شکل گرفته است.