یعنی چه
«دوزده باغیر» نام یک محوطه و تپه باستانی بسیار کهن در شمال شهر زرنق از توابع شهرستان هریس در استان آذربایجان شرقی است. این واژه در اصل یک نام جغرافیایی (اسم علم) است و قدمت سکونت بشر در آن به اواخر دوره نوسنگی، هزاره اول پیش از میلاد و دوران اسلامی برمیگردد.
تلفظ
این عبارت به صورت «Düzde Bağır» تلفظ میشود که در زبان محلی بخش اول آن با مصوتهای ترکی (Düzde) و بخش دوم با غین ساکن (Bağır) ادا میگردد.
در جدول
در جدولهای متقاطع و طراحان سوالات تاریخی، پاسخ این عبارت دقیقاً «دوزده باغیر» و دارای ۱۰ حرف است که به عنوان تپه باستانی زرنق هریس شناخته میشود.
به انگلیسی
در منابع بینالمللی و اطلسهای باستانشناسی، این اثر تاریخی را به صورت لاتین نگارش میکنند.
به ترکی
این واژه ریشه در زبان ترکی آذربایجانی دارد؛ «دوز» یا «دوزده» به معنای دشت و زمین صاف، و «باغیر» به معنای سینه یا دامنه بلند تپه است که در مجموع تپه واقع در دشت صاف را تداعی میکند.
به فارسی
از آنجا که این واژه یک اسم خاص جغرافیایی ترکی است، معادل تککلمهای در زبان فارسی ندارد؛ اما ترجمه تحتاللفظی اجزای آن به فارسی برابر با «تپه یا سینه صاف در دشت» میشود.
نماد چیست
این تپه و قلعه باستانی نماد تاریخ کهن، تمدن پیش از تاریخ و اصالت و استمرار سکونت انسان در منطقه هریس و شهر زرنق آذربایجان شرقی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل دوزده باغیر
تپه باستانی دوزده باغیر یکی از کلیدیترین سایتهای باستانشناسی در شمال غرب ایران است که در ضلع شمالی شهر زرنق از توابع شهرستان هریس (استان آذربایجان شرقی) قرار دارد. کاوشهای علمی در این منطقه نشان داده است که قدمت استقرار انسان و تمدن در این ناحیه به بیش از ۶۵۰۰ سال پیش، یعنی اواخر دوره نوسنگی و هزاره اول پیش از میلاد بازمیگردد. یافتههایی چون سفالهای تاریخی، آویزها و ابزارهای سنگی گواه این قدمت طولانی است.
نام این اثر ریشه در زبان ترکی آذربایجانی دارد و ترکیبی از «دوز» (به معنی دشت یا زمین هموار) و «باغیر» (به معنی سینه یا دامنه کوه) است که مجموعاً به موقعیت تپه در یک پهنه صاف اشاره دارد. آثار کشفشده در لایههای بالایی دوزده باغیر نشان میدهد که این قلعه و محوطه تاریخی تا قرنهای ششم و هفتم هجری قمری یعنی دوران اسلامی همچنان مسکونی و مورد استفاده بوده است.