یعنی چه
روباهها گروهی از جانوران پستاندار، وحشی و گوشتخوار از تیرهٔ سگسانان هستند که به داشتن جثه متوسط، گوشهای مثلثی ایستاده، پوزه باریک و دمی بسیار بزرگ و پشمالو شناخته میشوند. این جانوران در سراسر جهان پراکندهاند و در ادبیات و فرهنگ عامه، به عنوان نماد و مظهر هوش بالا، مکر، حیلهگری و فریبکاری شهرت دارند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [رو-باه-ها] (roobāh-hā) است. واژه ریشه در زبان پهلوی (پارسی میانه) دارد که به صورت «روپاس» (Rupas) خوانده میشد و در زبان اوستایی به گونهٔ «اوروپی» از ریشه «روپ» به معنی ربودن (به مفهوم رباینده تیز) آمده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ به کلمه «روباه ها» دقیقاً ۷ حرف دارد. بسته به نوع طراح سؤال، کلمات هممعنی و جمع دیگری مانند «ثعالب» (۵ حرف) نیز ممکن است مدنظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Fox برای حالت مفرد و واژه Foxes برای حالت جمع (روباهها) استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به یک روباه «ثَعْلَب» میگویند و شکل جمع مکسر آن که معادل دقیق روباهها میشود، «ثَعالِب» است.
در قرآن
برخلاف تصور برخی از افراد، نام کلمهٔ «روباه» یا معادل عربی آن «ثعلب» در متن قرآن کریم ذکر نشده است. حیوانی که در داستان حضرت یوسف (ع) به آن اشاره شده و ممکن است اشتباهاً در ذهن برخی با روباه خلط شود، «ذئب» به معنی گرگ است. نام روباه صرفاً در برخی احادیث و روایات اسلامی دیده میشود.
نماد چیست
در ادبیات فارسی، فرهنگ عامه و اسطورهشناسی جهان، روباهها نماد بارز مکر، فریبکاری، هوشیاری افراطی و بزدلی هستند. در ادبیات کلاسیک و عرفانی ایران، این جانور معمولاً در مقابل «شیر» (نماد شجاعت و قدرت) قرار میگیرد و نمادی از انسانهای ضعیف، چاپلوس یا مظهر نفس اماره است.
جمعبندی و توضیح کامل روباه ها
واژه «روباه ها» شکل جمع کلمه روباه است که ریشه در پارسی میانه و زبان پهلوی دارد. این جانوران پستاندار و گوشتخوار از تیره سگسانان، به دلیل ویژگیهای زیستی و هوش بالای خود در بقا، از دیرباز جایگاه ویژهای در ادبیات منظوم و مکتوب جهان پیدا کردهاند.
برخلاف برخی از جانوران که نامشان در کتاب مقدس قرآن آمده است، نام روباه یا معادل عربی آن (ثعلب) در قرآن ذکر نشده و تنها در روایات مذهبی به ویژگیهای رفتاری آن اشاره شده است. در جدول کلمات متقاطع، این کلمه دقیقاً ۷ حرف دارد و معادلهای خارجی آن شامل Foxes در انگلیسی و ثعالب در عربی است.
در فرهنگهای مختلف، روباهها همواره حامل بار معنایی نمادین بودهاند. آنها مظهر مکر، فریب، عاقبتاندیشی همراه با ترس و هوشیاریِ بزدلانه هستند که در حکایات متمثل، رفتارهای حیلهگرانه انسان را بازنمایی میکنند.