یعنی چه
این عبارت دو معنای کاملاً متفاوت دارد: ۱. روزِ قِران (اصطلاح نجومی): به روزی گفته میشود که دو جرم آسمانی مانند دو سیاره، در یک برج و یک درجه مداری در کنار یکدیگر قرار میگیرند که به آن مقارنه نجومی میگویند. ۲. روزِ قرآنی (اصطلاح مذهبی/مناسبتی): روزی که به بزرگداشت و فعالیتهای مربوط به قرآن مجید اختصاص دارد؛ همچنین در تفاسیر به دورهها و مراحل آفرینش (یوم قرآنی) اشاره دارد که معادل یک روز عادی نیست و میتواند هزاران سال طول بکشد.
تلفظ
در اصطلاح نجومی به صورت «روزِ قِران» [ruz-e qerān] و در مفهوم دینی و مذهبی به صورت «روزِ قرآنی» [ruz-e qor'āni] خوانده و تلفظ میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ دقیق برای این نشانه، خودِ عبارت «روز قرانی» با ۸ حرف است. بسته به طراح جدول، ممکن است به عنوان معادل نجومی از کلمه «مقارنه» نیز استفاده شود.
به انگلیسی
برای اشاره به پدیده همراستایی ستارگان از عبارت Day of Conjunction و برای اشاره به مناسبتها یا مفاهیم کتاب آسمانی از Quranic Day استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای بخش نجومی اصطلاح «یوم القران» یا «یوم المقارنة» و برای بخش مذهبی عبارت «الیوم القرآنی» به کار میرود.
نماد چیست
در احکام نجوم باستان، روز قران بسته به اینکه پیوستگی میان کدام سیارات (سعدین یا نحسین) باشد، نماد نیکبختی، دوستی یا بدشگونی بود. در مقابل، روز قرآنی در فرهنگ اسلامی نماد نور، هدایت، کتاب آسمانی و علم الهی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل روز قرانی
عبارت «روز قرانی» یک ترکیب ثابت و مستقل در لغتنامههای اصیل فارسی نیست، بلکه حاصل دو احتمال نگارشی و معنایی متفاوت است. در حالت اول، اگر آن را «روزِ قِران» بخوانیم، با یک اصطلاح نجومی و کهن روبهرو هستیم که به زمان نزدیک شدن و همراستا شدن دو جرم آسمانی در یک درجه مداری اشاره دارد و در ادبیات قدیمی کاربرد داشته است.
در حالت دوم، اگر منظور «روزِ قرآنی» باشد، این واژه پدیدهای مدرنتر و مذهبی است؛ این ترکیب یا به روزهای خاصی در تقویم برای بزرگداشت کلامالله اشاره میکند یا در بخش تفاسیر دینی، نشاندهنده دورانها و مراحل آفرینش جهان است که با روزهای معمولی ۲۴ ساعته زمین تفاوت دارد.