یعنی چه
«یا بدیع» ترکیب حرف ندای «یا» و اسم حسنای «بدیع» است. بدیع در توصیف باریتعالی به معنای آفرینندهای است که موجودات و کل جهان هستی را بدون هیچ الگو، ماده، نمونه یا سابقهٔ قبلی از نیستی به هستی آورده است. در معنای ثانویه، به پدیدهای شگفتانگیز، نادر و تازه نیز گفته میشود.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «یا بَدیع» (آواشناسی: yā badī') با فتحه روی حرف دال و سکون یاء مادی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ به راهنمای «ای نوآفرین» یا «آفریننده بیسابقه»، کلمه ۶ حرفی «یابدیع» است.
به انگلیسی
در ترجمه مفاهیم اسلامی به زبان انگلیسی، این نام الهی را با عباراتی که نشاندهنده اصالت و بیسابقه بودن آفرینش است معادلسازی میکنند.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است. واژه «بدیع» صفتی مشبهه بر وزن فعیل است که در اینجا معنای فاعلی (مُبدِع) دارد و از ریشه (ب د ع) مشتق شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ذکر شریف شامل عباراتی چون «ای نوآفرین»، «ای صانع بیمثال» و «ای پدیدآورنده نخستین» است که مفهوم خلقِ بدون الگو را میرسانند.
در قرآن
واژه بدیع به عنوان وصف خداوند دو بار در قرآن کریم آمده است: اول در سوره بقره آیه ۱۱۷ («بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ وَإِذَا قَضَىٰ أَمْرًا فَإِنَّمَا یَقُولُ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ») و دوم در سوره انعام آیه ۱۰۱ («بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ أَنَّىٰ یَکُونُ لَهُ وَلَدٌ...»).
جمعبندی و توضیح کامل یابدیع
عبارت «یا بدیع» یکی از ذکرهای توحیدی و از اسماء حسنای الهی است که ریشه در زبان عربی دارد. این واژه از سه حرف اصلی (ب د ع) گرفته شده و به معنای کسی است که چیزی را برای اولین بار، بدون نقشه، الگو و ماده قبلی پدید میآورد. در حقیقت، این نام تجلی خلاقیت مطلق و بینیازی خداوند از هرگونه شبیهسازی در آفرینش آسمانها و زمین است.
در فرهنگ اسلامی و عرفان عملی، ذکر «یا بدیع» جایگاه ویژهای دارد. این نام به عنوان نماد گشایش در کارهای بنبست، ایجاد راهحلهای نوآورانه و پیشبینینشده، و تجلی سریع خواست الهی (ارتباط آن با مقام کنفیکون) شناخته میشود. زائران و اهل ذکر، این نام را برای تقویت قوه خلاقیت و رفع گرههای دشوار زندگی زمزمه میکنند.
این واژه در قرآن کریم نیز دو مرتبه به صورت مضاف در ترکیب «بَدِیعُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» به کار رفته تا قدرت مطلقه خداوند در خلق ساختار بینظیر جهان را به انسانها یادآوری کند. در زبانهای دیگر مانند انگلیسی و ترکی نیز مفاهیم همارز آن بر بیهمتا بودن و اصالت این آفرینش تأکید دارند.