یعنی چه
واژه «گرانبها» از نظر لغوی به معنای سنگینقیمت، نفیس و بسیار پرارزش است. این کلمه هم برای اشیای مادی قیمتی مانند جواهرات و هم برای مفاهیم معنوی ارزشمند مانند عمر، وقت و دوستی به کار میرود.
هم خانواده
این واژه یک صفت مرکب از دو جزء «گران» و «بها» است. همخانوادههای بخش اول بر وزن سنگینی و ارزش بالا و همخانوادههای بخش دوم بر پایه قیمت و ارزش هستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت فتحة بر روی حرف «گ» (گِران) و فتحة روی حرف «ب» (بَها) است که به صورت سرهم یا با نیمفاصله خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، طراحان معمولاً برای راهنمایی کلمه «گرانبها»، کلماتی چون ثمین، نفیس یا ارزشمند را مد نظر قرار میدهند. پاسخ اصلی با توجه به تعداد حروف، خود واژه «گران بها» با ۷ حرف است.
به انگلیسی
بسته به بستر متن، ترجیح داده میشود از کلمه Precious برای جواهرات و اشیای عزیز، و از Valuable برای موارد پرکاربرد و پرارزش استفاده شود.
به عربی
در زبان عربی واژههای ثَمین و نَفیس دقیقترین برابرهای گرانبها هستند که در ادبیات فارسی نیز به عنوان کلمات دخیل کاربرد فراوان دارند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، اشیایی مثل درّ (مروارید)، گوهر و طلا به عنوان مظهر و نماد عینی گرانبهایی شناخته میشوند. از دیدگاه حکما و شاعران، نماد برتر و غیرقابل بازگشت گرانبهایی، وقت و زمان است.
جمعبندی و توضیح کامل گران بها
واژه «گرانبها» از اصیلترین صفات مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب دو واژه «گران» (به معنی سنگین و بااهمیت) و «بها» (به معنی قیمت و ارزش) شکل گرفته است. این واژه نه تنها بار مادی سنگینیِ قیمت یک شیء را به دوش میکشد، بلکه در متون ادبی و اخلاقی، برای توصیف پدیدههای والای انسانی و معنوی مانند اندیشه، جوانی و مکتوبات ارزشمند به کار میرود.
در ساختار لغتنامهها و حل جدول، شناخت مترادفهای عربی این واژه مانند ثمین و نفیس کلید دستیابی به پاسخ است. گرانبها بودن در حقیقت به ویژگی انحصاری، کمیابی و سودمندی بالای یک پدیده اشاره دارد که جایگزینی برای آن به راحتی یافت نمیشود.