یعنی چه
بیماری قند یک اصطلاح رایج و عامیانه برای توصیف گروهی از اختلالات متابولیک است که در آن بدن به دلیل عدم تولید کافی یا استفادهٔ نادرست از هورمون انسولین، توانایی تنظیم سطح گلوکز (قند) خون را از دست میدهد و این امر منجر به تجمع قند در جریان خون میگردد.
تلفظ
این عبارت از دو واژهٔ «بیماری» (با کسر اضافه) و «قند» تشکیل شده است که به صورت روان و بدون تشدید در گفتار روزمره ادا میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، برای پاسخ به این پرسش معمولاً از واژههای دیابت، مرض قند یا نام قدیمی آن در طب سنتی یعنی دولاب استفاده میشود. کلمهٔ اصلی راهنما نیز دقیقاً ۹ حرف دارد.
به انگلیسی
واژهٔ تخصصی و بینالمللی این بیماری در زبان انگلیسی Diabetes است که ریشه در زبان یونانی دارد.
به عربی
در زبان عربی برای اشاره به این بیماری عارضه از ترکیب داء السکری استفاده میشود که به معنی بیماریِ شکر یا قند است.
نماد چیست
نماد بینالمللی بیماری قند (دیابت)، یک دایرهٔ آبی رنگ است که توسط سازمان ملل متحد و فدراسیون بینالمللی دیابت برای افزایش آگاهی جهانی و نشان دادن اتحاد جامعهٔ پزشکی و بیماران انتخاب شده است.
جمعبندی و توضیح کامل بیماری قند
بیماری قند که در اصطلاح پزشکی به آن دیابت میگویند، یکی از شایعترین بیماریهای متابولیک در جهان است. این وضعیت زمانی رخ میدهد که پانکراس (لوزالمعده) دیگر قادر به ساخت انسولین نباشد، یا اینکه بدن نتواند از انسولین تولید شده به طور موثر استفاده کند. انسولین هورمونی است که مانند یک کلید، اجازه میدهد گلوکز حاصل از مواد غذایی وارد سلولهای بدن شده و به انرژی تبدیل شود. عدم کارکرد صحیح این چرخه، به بالا رفتن سطح قند در خون میانجامد.
این عبارت در زبان فارسی یک ترکیب وصفی یا اضافی عامیانه است. واژهٔ «بیمار» ریشه در زبان پهلوی (ویمار) دارد و واژهٔ «قند» یک کلمهٔ معرب است که از ریشهٔ سانسکریت (کَند) به معنی تکه یا شکر فشرده وارد زبان فارسی شده است. در طب سنتی قدیم نیز از این بیماری با نام «دولاب» یاد میشد که به تغییرات دفع آب در بدن بیماران اشاره داشت.
امروزه با تغییر سبک زندگی، کاهش تحرک و تغییر رژیمهای غذایی، نرخ ابتلا به بیماری قند در سراسر جهان افزایش یافته است. شناخت علائم اولیه، مدیریت تغذیه، ورزش منظم و استفاده از نماد جهانی دایرهٔ آبی برای آموزش و همبستگی، از مهمترین گامها در کنترل این عارضهٔ مزمن به شمار میروند.