یعنی چه
در اصطلاح عام و متون کهن، مرغ غواص به هر پرنده آبزی گفته میشود که برای شکار ماهی در آب غوطهور و مسلط به شیرجهزدن است. در زیستشناسی مدرن، این واژه به راستهای خاص از پرندگان آبزی به نام غواصسانان (Gaviiformes) اطلاق میشود که پاهایی عقبرفته دارند و شناگرانی فوقالعاده ماهر هستند.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از واژه فارسی «مرغ» (به ضم میم) و واژه عربی «غواص» (با فتح غین و تشدید واو) است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه دقیقاً ۷ حرف دارد. از دیگر جایگزینها و مترادفهای قدیمی آن در جدول میتوان به «غطاس» یا «شبروش» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این پرنده در آمریکای شمالی Loon و در بریتانیا Diver میگویند. نام علمی و سردهٔ آن نیز Gavia است.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب مستقیم «الطائر الغوّاص» یا واژه تککلمهای «الغطّاس» برای توصیف این پرنده استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای مفهوم عام پرندگان ماهیخوار و غواص از واژه Balıkçıl استفاده میکنند، اما در متون علمی نام مرغ غواص را به صورت Gavia یا Gaviiformes میآورند.
نماد چیست
مرغ غواص (بهویژه گونه Loon) نماد ملی و فرهنگی کشور کانادا است و تصویر آن بر روی سکه یک دلاری این کشور (که به لونی معروف است) ضرب شده است. این پرنده در فرهنگ عامه نماد طبیعت دستنخورده، آرامش دریاچههای شمالی و تنهایی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل مرغ غواص
مرغ غواص در ادبیات فارسی و اصطلاحات کهن به هر پرنده متبحری در غوطهوری و شکار زیر آب اطلاق میشده است. این واژه که ترکیبی از ریشههای پهلوی و عربی است، امروزه در علم زیستشناسی به راسته غواصسانان اشاره دارد؛ پرندگانی با آناتومی خاص که آنها را به شناگرانی بیرقیب در آبهای شیرین و ساحلی تبدیل کرده است.
این پرنده فراتر از ویژگیهای طبیعی، جایگاه فرهنگی ویژهای در جهان دارد. در آمریکای شمالی و به ویژه کانادا، مرغ غواص به عنوان نمادی از حیات وحش بکر و آرامش دریاچهها شناخته میشود و به دلیل آوازهای خاص و طنیناندازش، در اسطورهها و داستانهای محلی نیز مظهر رازآلودگی طبیعت است.