یعنی چه
واژه یارمطاقلو (یا یارم طاقلو) نام یکی از طوایف عشایر کوچرو استان همدان است. از نظر ریشهشناسی، این نام از ترکیب «یارمَط» یا «یارمِت» (شکل ترکیشده و مخفف نام عربی یارمحمد) و پسوند ترکی «اوغلو» یا «اقلو» (به معنی پسر و فرزند) ساخته شده است و در مجموع به معنای «پسرِ یارمحمد» یا «خاندان و بازماندگان یارمحمد» است. این واژه امروزه به عنوان یک نام خانوادگی نیز میان مردم منطقه کاربرد دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «یارْ-مَ-طاقْ-لو» است که در گویش محلی و اصیل ترکی به صورت «یارمَداقلو» یا «یارماوغلو» نیز شنیده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این کلمه به عنوان پاسخ طایفهای از ایل ترک در استان همدان شناخته میشود و دقیقاً دارای ۹ حرف است.
به انگلیسی
به دلیل آنکه این واژه یک نام خاص برای ایل و طایفه است، در زبان انگلیسی به صورت فنوتیپیک و بر اساس تلفظ آن نگارش میشود.
به ترکی
ریشه اصلی این واژه ترکی است و از پسوند فرزندی (اوغلو) برای انتساب به جد بزرگ طایفه یعنی یارمحمد استفاده شده است.
به فارسی
از آنجا که یارمطاقلو یک اسم خاص قومی است، معادل تحتاللفظی آن در زبان فارسی «خاندان یارمحمد» یا «فرزندان و ابناء یارمحمد» میشود.
نماد چیست
این واژه نماد زندگی عشایری، کوچنشینی و استقامت طوایف ترک در دامنههای الوند است. ییلاق این طایفه در کوههای ابرو و سیمین همدان و قشلاق آنها در دشتهای خوزستان و ایلام قرار دارد.
جمعبندی و توضیح کامل یارمطاقلو
واژه «یارمطاقلو» یک لغت عمومی، انتزاعی یا قرآنی در زبان فارسی نیست، بلکه به طور مشخص نام یکی از طوایف اصیل و کوچروی ایل ترک در استان همدان است که امروزه به عنوان نام خانوادگی نیز میان بسیاری از افراد این خطه رواج دارد. این نام از نظر ساختاری ترکیبی دوزبانه دارد؛ بخش اول آن یعنی «یارمَط» مخفف نام مذهبی و عربی یارمحمد است و بخش دوم آن یعنی «اقلو» همان پسوند نسبیت و فرزندی «اوغلو» در زبان ترکی است که در مجموع معنای خاندان یا فرزندان یارمحمد را میسازد.
عشایر طایفه یارمطاقلو سبک زندگی کوچنشینی سنتی خود را حفظ کردهاند؛ به طوری که مناطق کوهستانی استان همدان مانند کوه ابرو، خاکو و سیمین به عنوان محل ییلاق آنها و دشتهای گرمسیری استانهای خوزستان و ایلام نظیر پلدختر و اندیمشک به عنوان محل قشلاق آنها شناخته میشود. از این رو، این واژه در فرهنگ بومی منطقه یادآور فرهنگ غنی عشایری، سیاه چادرها و پایداری در شرایط سخت کوهستان است.