یعنی چه
واژه «نجیر» در لغتنامههای معتبر فارسی به دو معنی کاملاً متفاوت آمده است: نخست، نوعی چسب، آهار یا سریش غلیظ که در گذشته جولاهگان (بافندگان)، کفشدوزان و صحافان برای چسباندن یا آهار دادن پارچه، چرم و کاغذ از آن استفاده میکردند. دوم، در طب سنتی و گیاهشناسی قدیم به میوه یا بار درخت گز (گزمازج) یا نوعی گیاه دارویی مفید برای بهبود زخمها اطلاق میشد.
تلفظ
این کلمه به صورت مَفتوح (نَ) در حرف اول تلفظ میشود: نَجیر /najir/.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «آهار یا سریش بافندگان» یا «بار درخت گز»، کلمه چهار حرفی «نجیر» مد نظر است.
به عربی
برای مفهوم چسب و سریش از واژه «غراء» استفاده میشود و برای جنبه گیاهشناسی آن، کلمات نَجير و ثِيل کاربرد دارند.
به ترکی
در منابع غیررسمی برای معنای چسب و سریش این واژه، معادل Çiriş ذکر شده است.
به فارسی
برگردانها و واژههای هممعنای فارسی آن شامل سریش، چسب، آهار، نجیل و گزمازج است که بسته به متنِ کاربرد (صنعت بافندگی یا گیاهشناسی قدیم) انتخاب میشوند.
نماد چیست
واژه نجیر یک اسم جامد در زبان فارسی است و در بستر اسطورهشناسی، نمادگرایی مدرن یا فرهنگ عامه، نماد یا مظهر مفهوم خاصی به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل نجیر
واژه «نجیر» از لغات اصیل و کهن زبان فارسی است که ریشه در پارسی باستان و پهلوی دارد. این واژه در دو حوزه کاملاً مجزا یعنی صنعت سنتی و گیاهشناسی قدیم کاربرد داشته است؛ در حوزه صنعت، به چسب غلیظ و آهاری گفته میشد که جولاهگان و صحافان برای قوام دادن به کار خود استفاده میکردند.
در حوزه گیاهشناسی و طب سنتی، نجیر به بار درخت گز یا نوعی گیاه دارویی اشاره دارد که پزشکان قدیم آن را برای مداوای زخمهای تازه تجویز میکردند. امروزه این کلمه بیشتر در متون کهن لغوی و به عنوان یک واژه چالشی در جدولهای کلمات متقاطع مورد توجه قرار میگیرد.