یعنی چه
عبارت «شام مفصل» به وعده غذایی شبانهای گفته میشود که بسیار پر و پیمان، متنوع و با تشریفات زیاد تدارک دیده شده باشد. این نوع شام معمولاً شامل چندین نوع پیشغذا، غذای اصلی، دسر و نوشیدنی است و در مهمانیها، جشنها یا ضیافتهای رسمی برای تکریم مهمانان سرو میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب وصفی به صورت «شامِ مُفَصَّل» (šām-e mofassal) است که در آن واژه اول با کسره اضافه به واژه دوم متصل میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، عبارت «شام مفصل» دقیقاً از ۷ حرف تشکیل شده است. بسته به طراح جدول، ممکن است واژههایی چون ضیافت یا سور نیز به عنوان پاسخهای جایگزین مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف این مفهوم از ترکیبهایی مانند Lavish dinner یا Substantial dinner استفاده میشود. همچنین واژه Feast به معنای ضیافت بزرگ نیز کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی، واژه «عَشاء» به معنی شام است و برای توصیف مفصل بودن آن از صفاتی چون «فاخر» (مجلل) یا «دسم» (پربار و سنگین) استفاده میشود.
به فارسی
از نظر واژهشناسی فارسی، این عبارت یک ترکیب وصفی است. «شام» واژهای اصیل و بازمانده از زبان پهلوی (šām) به معنی غذای شب است و «مفصل» واژهای وامگرفته از عربی به معنی پرجزئیات و گسترده است. برابرهای فارسی آن شامل سور شبانه و شام اعیانی میشود.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، ادبیات و سنتهای اجتماعی، تدارک دیدن یک شام مفصل نمادی روشن از سخاوت و مهماننوازی میزبان، رونق و رفاه اقتصادی، و همچنین بهانه ای برای جشن، شادمانی و گرامیداشت یک رویداد ویژه یا حضور عزیزان است.
جمعبندی و توضیح کامل شام مفصل
عبارت «شام مفصل» در فرهنگ و زبان فارسی فراتر از یک وعده غذایی ساده، نشاندهنده یک رویداد اجتماعی و فرهنگی به نام ضیافت است. این ترکیب از واژه اصیل ایرانی «شام» و واژه عربی «مفصل» شکل گرفته و به معنای سفرهای رنگین، پربار و پر از جزئیات است که معمولاً در موقعیتهای خاص و برای تکریم مهمانان پهن میشود.
تدارک چنین وعدهای معمولاً نیازمند صرف وقت و هزینه فراوان است و شامل بخشهای مختلفی از پیشغذا تا دسر میشود. به همین دلیل، در بافتار فرهنگی جامعه، این عبارت همواره با مفاهیمی چون صله رحم، جشن، سخاوت، و ابراز ارادت و احترام به مهمانان گره خورده است.